به گفتهء بنونيست ، 200 سال پيش از اين در سراسر منطقهء نيجرائو به پراچى تكلم مىشد . براساس اطلاعات نامطمئن و تا حدودى متناقض فقط مىتوان حدس زد كه عده پراچى زبانان پيش از چند هزار تن نيست ( مورگنستيرنه ، قسمت 5 ) بنا به گفتهء ميسون ( مورگنستيرنه ، قسمت 1 ) ، در اوايل قرن سيزدهم / نوزدهم « در پنجشير و پيرامون آن » به پراچى تكلم مىكردهاند ؛ آندريف ( مورگنستيرنه ، قسمت 4 ) در 1305 ش / 1926 مشاهده كرد كه هنوز در كروبه ( پشهاى
( - r -
در پنجشير سفلى به آن تكلم مىكردهاند ، ولى يادداشتهاى كوتاه وى دربارهء پراچى هرگز منتشر نشده است و در حال حاضر نيز معلوم نيست كجاست . آندريف در ضمن مىافزايد كه پراچى به درهء سالنگ ، غرب شتل ، نيز آمده بوده ولى فارسى جاى آن را گرفته است . در 1346 ش / 1967 اثرى از تكلم به پراچى در پنجشير سفلى نيافتم ، ولى در 1303 ش / 1924 در شتل به من گفته شد كه « تا دو نسل پيش از اين » در پنجشير ( روستاهاى فراج ، زمانكور ، دوستمخيل ) و در 1349 ش / 1970 هم شنيدم كه تا حدود 1319 ش / 1940 در كوربه به اين زبان تكلم مىشده است . سالمندان يك روستاى پراچى ، بالاى پغمان در غرب كابل ، در 1354 ش / 1975 گفتند كه پراچيهاى ساكن آنجا چند نسل پيش از اين به سوى شمال ، « به طرف نورستان » ، رفتند . ولى در اينباره كه آيا زبانى خاص خود داشتهاند اختلافنظر وجود داشت . بههرحال تشخيص اين امر غيرممكن است كه آيا ايشان قبلا از جاى ديگرى به اين محل مهاجرت كرده و يا نمايندهء گسترش قديمتر قلمرو پراچى به سمت جنوب بودهاند . در خاتمه بد