حكيم محمّد سعيد ، در آغاز كار ، مراتب حكمت را در جوار حضرت معصومه عليها السّلام از محضر پرفيض ملا عبد الرزاق ، لاهيجى رحمه اللّه برخوردار شد « 1 » سپس به اصفهان رفت و به درس ملا رجبعلى باريافت ، و به حكيم كوچك معروف شد .
ملا محمّد سعيد ، شاعرى منشئ و نيكوگفتار بود . او مانند برادر و اساتيدش تمايل شديد به تصوف و حكمت داشت و قايل به اشتراك لفظى وجود بود و از آثار او رساله پارسى در تحقيق اشتراك لفظى در اسماء اللّه تعالى و صفات اوست ، كه با تأليف اين رساله نظريه ملا رجبعلى را تقويت و تأييد كرده است . و رساله ديگرى در اين زمينه به پارسى به نام كليد بهشت « 2 » و حاشيه ناتمامى بر اشارات دارد .
هامش
( 1 ) - شاگردى او را براى ملا عبد الرزاق نپذيرفتهاند و اظهار داشتهاند ، در هنگام وفات لاهيجى دوساله بوده است .
( 2 ) - اشعارى از او در تذكرهها آوردهاند : از جمله ، نصرآبادى چند بيت از آثار نظمى او را انتخاب كرده است از آن جمله :مخور فريب كرامات اين تهىمغزان * كه گر بر آب روند از هواست همچو حباب
چون آب زلال است كه از ريگ برآيد * راه من و مقصود همين فاصله داردآذر نيز ابياتى از ديوان او انتخاب كرده از جمله در مثنوى گويد :پشت تو نديده كس ز مردى * جز پشت كه بر زمانه كردى
هرگاه كه بر فلك زدى موج * ماهى گشتى تمام هم اوج
موجش به فلك رسانده كف را * شسته ز عذار مه كلف را
موجش كه نشان كهكشان داشت * سياره ز چشم ماهيان داشت
بر هر سر موج او نهنگى * اين كوه نموده او پلنگىكتاب كليد بهشت او در اين روزگار به طبع رسيده است و مقدمه عالمانهاى از طرف استاد سيد محمّد مشكاة بر آن نوشته شده كه ذيلا به اجمالى از آن محض تتميم شرح حال وى اشاره مىشود : ميرزا محمّد سعيد فرزند حكيم محمّد مفيد قمى معروف به قاضى سعيد سال 1049 هجرى در قم متولد شد در كودكى علم طب را از پدرش فراگرفت و در جوانى