طغرايى ، از علم كيميا باخبر بوده ، و به داشتن آن علم شهرت داشت ، و خود به صحت آن علم - كه بشر از فراگيرى و بهرهگيرى از آن محروم نيست - اعتقاد داشت ، و تأليفى هم در اين باب تدوين كرده بود ، و او را ازاينجهت طغرايى گفتند ، كه در ديباچه احكام صادره از سوى سلطان ، به شكل طغرا مىنوشت ، و همينگونه شكل هم ، در شهرهاى روم ( عثمانى ) متعارف بوده ، و همچنين در شهرهاى ايران در عنوان فرمانها طغرانويسى شهرت داشته است .
مؤلف مختصر تاريخ ابن خلكان 2 / 185 - 190 در ذيل شرح حال او مىنويسد طغرايى وزير سلطان مسعود بن محمّد سلجوقى در شهر موصل بوده است « 1 » . طغرايى به ضم طا بىنقطه و غين معجمه ساكن و پس از آن را بىنقطه همراه با الف مقصوره ، منسوب است به طغرانويس ، و طغرا ، همان طره و نيمدايرهاى است كه بر فراز نامهها با قلم درشت مىنويسند ، و مضمون آن ستايشهايى است ، كه از سلطانى كه فرمان از سوى او صادر مىشود به عمل مىآيد ، و طغرا كلمهء غير عربى است ، انتهى .
هامش
ايراد كرده ، و مراتبى از نظم و نثر و حكايات و روايات ارزندهاى ، از آن به مناسبت آورده است ، و علاوه بر او گروه ديگرى ، متجاوز از ده تن از ادباى شيعه و سنى به شرح آن اقدام كردهاند - م .
( 1 ) - لب التواريخ مىنويسد : سلطان ، غياث الدّين ابو الفتح مسعود بن محمّد سلجوقى ، پس از برادرش ، ابو المظفر طغرل كه سال 529 هجرى در همدان گذشت ، به سلطنت رسيد ، پادشاهى عادل و دلسوزى بود ، و در شجاعت در ميان سلجوقيها نظير نداشت ، مردم ، در روزگار او در امان بودند ، عالم دوست و درويش دوست بود ، علاقهاى بسيار به شكار داشت ، و در جنگها خود كارزار نموده و همواره آنچه داشت بذل مىكرد ، و خزانه از خود باقى نگذارد ، سلطان مسعود هيجده سال و نيم پادشاهى كرد ، و در غره رجب سال 547 هجرى در سن 45 سالگى در همدان درگذشت .