مؤلف گويد : كلمه طغرا غير عربى نبوده ، زيرا مشتمل بر حرف طا است ، و اين حرف در حروف الفباى غير عربى وجود ندارد « 1 » . گذشته از اين ، گفته است ، الف طغرا الف مقصوره است ، درست نيست ، زيرا ظاهر آن است كه الف آن الف ممدوده است .
طغرايى علاوه بر قصيده لاميه آثار ديگرى دارد ، از قبيل مفاتيح الحكمه و مصابيح الرحمه در فن اكسير و كيميا و امثال آنها .
اين كتاب را مؤلف كتاب المصباح فى علم المفتاح - كه نسخهاى از آن را در اردبيل ديدهام - به وى نسبت داده است ، و كتاب مصباح هم در علم كيميا بوده است « 2 » ، و در آن كتاب مىنويسد : طغرايى ، به طور جامع ادلهء سمعى و اخبار و آثار مربوط به ثبوت علم كيميا را متذكر شده است ، و قصيدهء او را كه مىتوان عنوان مستقلى به آن داد ، بدان جهت به لامية العجم معروف شده ، كه سرايندهء آن دانشورى عجمى ( ايرانى ) است ، و اين قصيده با لامية العرب برابرى و همطرازى دارد « 3 » .
هامش
( 1 ) - حروف عربى كه در پارسى وجود ندارد ، در اين دو شعر آمده است :هشت حرف است آنكه اندر فارسى نايد همى * تا نياموزى نباشى اندرين معنى معاف
بشنو از من تا كدام است اين حروف و ياد گير * ثا و حا و صاد و ضاد و طا و ظا و عين و قاف- م .
( 2 ) - ايدمر عبد اللّه جلدكى اصلا از قريه جلدك بوده ، كه در دو فرسخى مشهد مقدس واقع شده است ، وى حكيمى فاضل ، و به كيمياگرى شهرت داشته ، اخيرا به دمشق و قاهره رفته ، و به درس كيميا اهتمام تمامى داشته است و سال 750 يا 762 در قاهره درگذشته ، و از خطبه آثارش به دست مىآيد ، شيعه امامى بوده است و آثار چندى دارد ، از جمله المصباح فى اسرار المفتاح كه در بمبئى چاپ شده است .
( 3 ) - لامية العرب قصيدهاى است در 68 بيت سرودهء ثابت بن اوس ، معروف به شنفرى وى از سرايندگان نامى دوران جاهليت بوده ، و با قبيله بنى سلامان خصومت زيادى داشته ، چنانچه عهد كرده بود صد تن از آنها را بكشد و نود و نه نفر از آنها را به دفعات