هم از آثار ديگران باشد به تمام مدت عمرش تقسيم كنيم به مقدار هزار بيت نمىرسد و اين اظهار از اغراقات نادان ياوهگو است و به زودى آنچه را كه گفتيم در تاريخ تأليف منتهى المطلب و خلاصه و امثال آن توضيح خواهيم داد . نظير آنچه را براى علامه گفتهاند اهل سنت دربارهء محيى الدّين نواوى شارح صحيح مسلم و غير آنكه در شام مىزيسته است ، شهرت دادهاند . نواوى راجع به علوم معموله خودشان آثار بسيارى تأليف كرده است چنانكه هرگاه آنها را به تمام روزگار عمرش تقسيم كنيم به هرروزى از عمر او دو كراس ( دو جزء ) مىرسد و اين انتساب هم ، از جمله مفتريات و اغراقات است .
رحلت علامه حلى رحمه اللّه و درگذشت سلطان محمّد خدابنده ملقب به الجايتو در يك سال بوده است زيرا ، فخر الدّين بناكتى كه معاصر با هر دو تن بوده است در تاريخ فارسىاش مىنويسد : سلطان محمّد در آخر ماه مبارك رمضان در روز پنجشنبه در سال 726 هجرى در شهر سلطانيه درگذشته است « 1 » .
از مهمترين حقوقى كه علامه رحمه اللّه داراست همان است كه ، سلطان محمّد خدابنده ، معروف به الجايتو را به آيين تشيّع درآورد و ماجرا را ارباب تاريخ نگارش دادهاند .
هامش
( 1 ) - لب التواريخ ، مىنويسد : اولجايتو در 12 ذيحجه سال 680 هجرى متولد شد و در 23 سالگى در سنه 703 در تبريز به تخت نشست و پادشاهى عادل بود و خطبه به نام شريف اهل بيت مىخواند و سال 705 هجرى شهر سلطانيه را بنا كرد و سال 711 خواجه سعد الدّين ساوجى وزير خود را كشت و سال 712 به شام رفت و با صلح ، از شام برگشت و دوازده سال و نه ماه پادشاهى كرد و در شب عيد رمضان 716 هجرى درگذشت و در مقبره ابواب امير سلطانيه مدفون شد . حمد اللّه مستوفى در تاريخ او گويد :از هفتصد و شانزده چونه ماه گذشت * از گاه و كلاه سرورى شاه گذشت
بگذشت و جهان بينوا را بگذاشت * آگاه ز حال خويش ناگاه گذشتبنا به نوشته لب التواريخ و تاريخ گزيده و ديگران ، سلطان محمّد در سال 716 يعنى ده سال پيش از وفات علامه درگذشته است نه آنكه هر دو در يك سال درگذشته باشند - م .