تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 495

مساهمون:

ص٤٩٥
هلاكو خان بن تولى خان بن چنگيز خان بوده است . و پس از اين در ذيل كلام قاضى نور اللّه در مجالس المؤمنين بدان اشاره خواهيم كرد و در نتيجه تغيير حالى كه به بركت علامه حلى رحمه اللّه براى او اتفاق افتاد دستور داد سكه و خطبه را عوض كنند و اين پيشامد در سال پنجم سلطنت الجايتو و برابر با سال 708 هجرى بوده است و به فرمان او خطبه به نام اهل بيت عليهم السّلام ايراد مىشده است و اسامى شريفه خاندان پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، زينت سكه‌هاى رايج قرار گرفت . پيش از آنكه سلطان محمّد به اريكه پادشاهى برقرار گردد طايفه‌هاى چنگيزى مدت پنجاه سال به مناقشه و مبارزه مىگذراندند و به مجردى كه سلطان محمّد به اريكه سلطنت رسيد ، همهء طوايف مختلف مغولى از وى اطاعت كردند و نامه‌ها به او نوشتند و پيام‌هاى اطاعت خود را به وى ابلاغ كردند و نزاع و جدال از ميانشان رخت بربست . در تاريخ روضهء اولو الالباب كه معروف به تاريخ بناكتى است مىنويسد : ازآن‌پس كه مغول‌ها نزاع و جدال فىمابين خود را رفع كردند مرام جهان‌دارى سلطان محمّد را مبارك و ميمون دانسته ، به اطلاع او رسانيدند كه سزاوار است به نام الجايتو ملقب شود زيرا ، « الجايتو » به واژه تركى به معنى ، سلطان كبير و مبارك پى است و اين لقب براى او برقرار شد . يكى از شاگردان شهيد در ضمن فايده‌اى كه ايراد كرده ، كيفيت فراگيرى علم را از روزگار شهيد تا منتهى به خداى متعال بشود ، بدين كيفيت ابراز داشته است . شيخ شهيد از شيخ فخر الدّين ، علوم الهى را فراگرفته و او از پدرش جمال الدّين حسن بن يوسف بن مطهر آموخته ، و اضافه كرده است : علامه ، يكتاى زمان و نادرهء دوران بود كتاب‌هايى را در علوم مختلفه تأليف كرده كه مانند آن‌ها از ديگر اعلام به ظهور نرسيده است به ويژه ، در
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي ) — صفحة 495 | محمد باقر ساعدى / الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني