كزبره ( گشنيز ) :
اين گياه نيز صحرائى وبستاني دارد وحشى آن برگ ريزه ومايل
به زردى وتخمش كوچكتر وهر دو عدد بهتر ملاصق ومتصل مىباشند .
بقول مايرهوف أو مقوى معده ومحرك وبادشكن است .
وهروى جلجلان بر وزن بلبلان را به گشنيز خشك معنى نموده -
است وبعضي به كنجد ( سمسم ) معنى كرده است وبرخى بر هر دو
در كنز اللغة گويد : جلجلان دانه كنجد ودانه كشنيز مىباشد .
در برهان معنى گويد : دانه گشنيز ودانه كنجد است .
ودر منتهى الإرب وأقرب الموارد ودهخدا گويد : جلجلان بر
سمسم ( كنجد ) وكربزه ( گشنيز ) شامل است .
بعضي از مولفان گويند جلجلان از لغت هندى ويا حبشي گرفته
شده ولى احتمال مىرود لغت تازى باشد مربوط به جلجل بمعنى
زنگوله زيرا تخمدان اين گياه به شكل زنگوله است . ( 1 ) .
إبراهيم بن عبد الحميد از امام أبى الحسن ( ع ) نقل كرده كه فرمود :
اكل التفاح والكزبره يورث النسيان ( 2 ) .
هامش
( 1 ) - الابنيه بهم 266 زل 202 ، تحفه / 220 ، مايرهوف م 183
( 2 ) - كافى ج 6 ص 366