خشك بسيار قابض وقليل الغذاء واز ارزن لطيفتر وسريع الهضم تر و -
مقوى بدن وبا روغن وچربى غذائيت أو بيشتر وخوردن مهراى آن جهت
التواى حجاب ونزلات وحابس اسهال مرارى وكماد كرم كرده أو محلل
نفخ معده ومسكن در بواسير ومولد خون سوداوى ومورث شده و -
مصلحش روغنها وشكر است ( 1 ) .
جاورس معرب گاورس وبعربيت دخن گويند ( 2 ) .
برخى مشرقى ها مانند ابن وافد اندلسى در كتاب الأدوية -
المفردة وابوعمران موسى بن عبد الله اسرائيلى در أسماء العقار وأبو
منصور هروى در كتاب الابنية ( هرمزد نامه / 149 ) در فارسي دو كلمه
گاورس وارزن هست وطورى كه در خراسان متداول است نوع درشت
تر وفربه تر را ارزن وقسم خردتر ولاغر آن را گاورس گويند .
از مطالب گذشته در مىآيد كه جاورس از اقسام ارزن است ويكى از
اقسام آنست ودر هند آن را باجرا خوانند وگروهى از پزشكان يوناني مانند
ديسقوريدس وجالينوس از اين دانه بنام كنخروس داشتهاند
هامش
( 1 ) - تحفه ص 69 - ( 2 ) - الابنيه بهم 89 زل 74 - شرح
أسماء م 70 - مايرهوف م 70