Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 212

Contributors:

P.212
وكباب أو رافع قولنج ومدر بول وموافق امراض مثانه وگوشت آب أو ملين طبع ومضر محرورين ومصلحش سركه وميوهاى ترش است قندور اسم حيوان جند بيد ستر است لباس پوست أو رافع رياح وجلوس بر آن رافع نقرس است قنپط بضم أول وفتح ان وتشديد نون وكسر باء موحده به فارسي كلم رومى وكلم كرد نامند مركب القوى وبا رطوبت غليظه وقوة مفتحه ومحلله ومسهى ومدر بول وبالخاصيه محلل حمار ومولد سود ومضعف دماغ منجر وردى الغذا ومسدد ودر ساير افعال مثل كرنب ومصلحش مهرا پختن أو در روغن بادام وزيتون وادويهء لطيفه ومائية أو مانع مستى ونطول طبيخ أو جهة مفاصل مفيد وتخم أو مفسد منى است قناء نوعي از اندر وطاليس است ونزد بعضي رطبهء يابسه است وبلغة مصرى اسم أشق وبلغة مغربى كلح است قنبس وفتابوس شاه دانه است قنابس اعريا اسم يوناني قنب بريست قنه با زرد است قنبارى بياء وبغير باء مثتات تحتانى زنجفر مصنوع است قنطادم الأخوين است قنطار سادانست أو را قندول اسم عربى دار شيشعانست قندس كندس است وحيوان جند بيدستر را نيز شامل است قند رون بلغة أصفهاني علك البطم است قند شكر طبر زد است فو طوليدون نوعي از ابرونست وآن نباتيست برگش مستدير وبا اندك تجويف وساقش كوتاه وتخمش متصل بساق وبيخش مانند زيتونى وبا تندى وتلخى است ومركب القوى ويا قبض وتحليل وجالى أو رادع وشرب رك أو مسكن التهاب معده وبا شراب ون عسل راقع تهيج بدن وضماد أو جهة أو رام حاره وحرارة معده واحشاء شقاقى كه از برودت هوا بهم رسد مفيد است وبيخ أو گرم وخشك ومفتت سنگ مثانه ومدر بول وضماد عصاره بيخ وبرگ أو محلل ورم زخمها وبا شراب وسيع كننده ثقبه جراحات قواريرز جاجست قوق حجر الرحى است قوقى اسم يوناني وبمعنى بجوز است وشامل بخور خوشبو ونزد بعضي حيوان جند بيدستر است قوقالس نوعي از دو قو است ونزد بعضي تخم كرفس است قونيا اسم يوناني آب خاكستر است قوشيرا اسم يوناني طباق است قوطوما اذريون بريست قونيطس ماذريون سياه است قوسيا قسط است قوماروس اسم يوناني قطب است قوريون اسم يوناني كزبره است قوب بضم أول وفتح ثاني اسم عربى قشر البيض است قورليون اسم يوناني بسد است قولن اسم يوناني كرنب است قوقا مالس اسم يوناني اجاص است قود وينا ميلا اسم سفر جل است قور پنبه كهنه است قوثر گياه وجست قوزى اسم تركى حمل است قوزى قلاغى اسم تركى حماض است قوز اسم تركى جوز است قوزقون اسم تركى غراب اسود كبير است قوش ازومى اسم تركى عنب الثعلب است قوبروق اسم تركى اليه است قورد اسم تركى ذئب است قوش ديلمى است تركى لسان العصافير است قومين اسم تركى ضان است قوم اسم تركى رمل است قهوه اسم خمر غليظ است والحال متبادر از آن با درخت يمنى است كه در يمن بن نامند فندقى چون از غلاف مقشر گردد ومغز آن منقسم بدو قسم گردد مايل بسبزى وبعضى بزردى وبا عفوصت وسياه أو تلخ وغير مستعمل است ودرخت أو بسيار شبيه بدرخت زعرور وغلاف آن را قشر نامند وبطريق مغز أو بوداده استعمال مىنمايند ومزاج أو را مختلف ذكر كرده اند وانچه بتجربه وقياس ظاهر ميكردو در كرمى معتدل وخشكى أو غالب است وقشرا وگرم وخشكتر از آن واو مجفف رطوبات ومدر بول وبا قوة قابضه ومؤلف تذكره أو را مفتح دانسته جهة سرفهء بلغمى ونزلات وتسكين غليان خون ورفع اعيا وآبله وحصبه وشراى دموى وتقوية معده ومتعه صعود تجارات بدماغ نافع واكثار أو مورث بيخوابى ومضعف باه مبرودين ومضر مزاج سوداوى ومصلحش روغن بادام وپسته وشيرينيهاست وچون بطريق نخود باريك كرم برشته كنند كه سياه نشود جهة قطع اسهال بغايت مؤثر است قيصوم نوعي از برنجاسف است ودر برگ وقيه مانند أو سواي انكه از ساق برنجاسف شاخها ميرويد واو را ساق بي شاخ وأكثر از يك ريشه يكساق بر مى آيد ودر انتهاء ساق قبهء أو چترى وطول ساق از شبرى زيادة وكمتر از آن نيز مىباشد وبر آن برگها ريزه ومثل ساق زنبق وساق اما ربطن واز اما ريطن قويتر وبرگ أصل أو مفروش بر روى زمين وگلش با عطريت وثقل رايحه شبيه برايحهء برنجاسف وطعمش تلخ وزرد رنگست وبجهة اين اشتباهات جمعى قيصوم را برنجاسف دانسته‌اند ودر سيم گرم وخشك ومحلل تر از افشين ورافع تب لرز ودرد سينه وضيق النفس وضرر ادويهء قتاله ورياح ومفاصل وعرق النسا وقاتل اقسام كرم معده وامعأ وبخور وافتراش أو كريزانندهء هوام وضماد أو محلل أو رام ورافع ضرر گزيدن عقرب ورتيلا وحمول أو مخرج جنين ونطول أو جهة صداع بارد وسوخته أو جهة قطع نزف الدم وداء الثعلب وبا روغن بيد انجير وروغن ترب جهة سرعت برآمدن ريش مؤثر ومضر ريه ومصلحش كثيرا وخشخاش وبغايت مضر معده ومصلح آن عسل وشيخ وقدر شربتش دو درهم وبدلش افسنتين وبا بونج است وروغن أو كه از برگ وگل أو گيرند محلل صلابات ومدر حيض ومسخن رحم وباعث انضمام قم آن ورافع لرز وامراض باردهء عصبانيست
تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 212 | محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )