Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 211

Contributors:

P.211
وچون موى سر را بنوره رفع نموده وعصارهء أو را با سركه طلا نمايند جهة رفع قرحه سرو رويانيدن وموى مجرب است وبا شراب جهة گزيدن رموز وبا بول سگ جهة ثاليل وبا عسل جهة رفع شپش ورشك وبا شير دختران جهة ورم پلك چشم ودرد آن وبا آب كاكنج جهة سطبرى پلك وجرب وبا آب رازيانه وشير جهة دردهاى كهنهء چشم وآثار قرنيه وشعيره مفسد وچون پلك را بر گردانيده عصارهء أو را با آب أنار بمالند ودر حال رفع جرب أو مىكند وبا آب مرزنجوش جهة ريح سيل وقطور را وبا روغن چيزى وأمثال آن جهة ضربان گوش وآب برگ شفتالو جهة گرم واو وبا است ترب ومانند آن جهة ثقل سامعه وبا روغان نرگس وخردل وسركه جهة ورم گوش وكرى وسعوط أو با سركه وآب عنصل جهة قروح بيني ورعاف خصوصا با اندك زاج وكافور وآب يخ ومضمه أو با كلاب جهة رايحهء كريهة دهان وقلاع متعفن وطلاى أو با آب جهة شقاق لب وغرغرهء أو با آب بار تنگ وغلب الثعلب وعوسج جهة ورم لوزتين وخناق وبا طبيخ جوز السرو جهة دندان متحرك مافع وهر گاه عصارهء أو موجود نباشد أصل أو را مهرا پخته آب انرا بقوام آورند وحمول عصارهء تازهء أو مدر حيض ومخرج جنين أو بخور أو رافع كزاز ومضر امعا ومصلحش صمغ كتيرا وقدر شربتش از تازهء أو تا دو درهم واز خشك تا سه درهم ودر حقنه تا پنج درهم واز عصارهء أو يكدهرم وبدلش بوزنش افشين ونيم وزن أو بالونه ونيم مثل أو تربد ونزد بعضي بوزن أو پرسياوشان ونيموزن أو برگ حناست وحقنه طبيخ أو در روغن كنجد جهة درد كمر وعرق النسا وقولنج متعدد وضماد گل أو در تسكين ودرد عقرب گزيده ورفع ضرر كزيدن أفعى قوى الأثر وروغن كه آب أو را با روغن زيتون بجوشانند تا روغن بماند مسخن عصب ومقوى بدن أو رافع اعيا وفالج وبهق وعسر ولادت ورياح ودردهاى مزمنه است وشربت أو را كه آب أو را با شكر بقوام آورند در جميع امورند كوره مفيد است قنبيل چيزيست شبيه بريك مكة زرد مايل بسرخى وگويند شب نيست كه در مين بخاك مخلوط گشته به آن شكل مىشود ونزد بعضي تخم نباتيست وجمعى گويند تخم سرخس است در دويم كرم وخشك ونزد بعضي سرد وخشك ومسهل رطوبات ولزوجات وشرب أو در اخراج اقسام كرم معده وامعا قوى الأثر ومضر امعا ومصلحش شبح وكثيرا وذرور أو بغايت مجفف زخمها ورافع جرب وسعفه وقدر شربتش دو درهم وبدلش وخشيزك است قنفذ به فارسي خارپشت ودر تنكابن دار موك ودر مازندران ارمجى نامند وبتركى كرپى گويند حيوانيست موى أو مانند خار واقسام أو را دلدل نامند وبرى وبحري أو كوچك ومراد از مطلق أو بريست مجموع أو در دويم كرم وخشك وگوشت أو صالح الغذا ومحلل رياح وقولنج ومداومت أو رافع جذام وباعث وقوف آن وجهة استسقا وسپرز ودرد كرده ونقرس ومفاصل وقتح عضل وتقطير البول وبول در فراش وتحريك باه مرطوبين وكزاز پى تب ومداومت أو مورث عسر بول ومفسد معده وجگر ومصلحش روغنها وسركه ومصدع ومضر كرده ومصلحش عسل است با سكنجبين وسوخته برى وبحري أو جالى ومحلل ورافع گوشت زياد زخمها التيام دهندهء آن وشرب نيمدرهم أو را جهة تب ربع مجرب يافته‌اند وضماد گوشت أو جهة خنازير وغدد وبيه أو جهة گلف ونمش وپوست أو با زفت جهة داء الثعلب وجگر خشك كردهء أو جهة استسقا وذر ودر زهرهء أو جهة رفع انتشار زخمها وجذام مفيد وشرب أو با موم جهة اخراج چنين مرده مجرب دانسته‌اند واكتحال أو رافع بياض وتنفذ جبلى گرمتر از ساير آن وخوردن أو جهة نقرس بيعديل وبه دستور ضماد گوشت وخون وطلاى خون أو رافع چرك بدن وجالى گلف وحمول أو مدر حيض است وگويند در موضعي كه خارهاى درشت أو باشد هوام نزديكى أو نكنند وماراز اقسام قنفذ گريزانست وقنفذ بحرى لذيذتر از برى وملين طبع ومقوى معده ومدر بول وجلد سوختهء أو جهة جرب وقرحهء سر مفيد است قلند بكسر أول وتشديد نون وفتح أو معرب از كنب فارسيست وبرگ أو را نيك واسرار ورق الخيال وحشيش گويند وپوست ساق أو را كنب وتخم أو را شاه دانه وشكوفه وغبار زعنبى أو را چرس خوانند برگش مركب القوى ودر سيم سرد وخشك وبا حرارة لطيفه وبرودت كثيفة ومسكر وبه سبب جز وحار مفرح ومشتهى ومبهى بالعرض وبعد از تحليل جز وحاره وبقاى جز وبارده مخدر ومضعف حواص وجگر ومعده ومورث فساد رنگ رخسار واستسقا وبلادت وكسالت وجنون وتكدر روح دماغى واكثار را وقاطع أو ومجفف منى وشيرينيها مقوى فعل أو وترشيها مفسد آنست وبرى وبستانى مىباشد وبريرا برگ مايل به سفيدى وپوست أو باز نمىشود وتخمش شبيه بحب السمنه وقويتر از بستاني است وقطور عصارهء أو كشندهء كرم گوش وسعوط أو منقى دماغ وشستن سربا طبخ أو رافع را بريه وقمل موى سر وضماد مطبوخ بيخ أو رافع أو رام حاره ومسكن درد آن وقدر شربتش از يك درهم وغير معتاد را زيادة از آن كشنده است وشاهدانه در اوة ل سيم كرم وخشك ومحلل رياح ومسكن غثيان ومدر بول وقابض طبع ومجفف منى وبو دادهء أو را ضرر كمتر است واكثار أو باعث قرحهء احشا ومصلحش وسكنجبين است وذره وكنب پوسيده را جهة جراحات مجرب دانسته‌اند وروغن شاهدانه كه به دستور روغن بادام گيرند گرم وخشك وجهة درد اعصاب وصلابت رحم ودرد گوش ورفع أو رام صلبه نافع وشرب أو قاطع باه است قنبره به فارسي چكاوك وبتركى مژلاق نامند واز عصافير مشهوره است