دوستى رياست در ميان نبود علوم و دانشها مندرس و بيكار شده و هيچكس آنطورى كه بايد بدانش اعتنائى نميكرد ، و از آن طرف اگر بطور كلى سد باب مناظره كنيم رغبت بدانش اصولا از بين ميرود و مردم توجهى نخواهند كرد .
دوم : بر اثر مناظره توجه خاطر پيدا كند و نفس انسانى هرچه بيشتر با نيروى كاملى براى مأخذ علم حاضر و مهيا شود .
اينك جواب ما : نخست از در مماشات درآمده ميگوئيم راست گفتى و از گفتارت استفاده مىشود كه آدم دانشمند و فهيمى هستى ، ليكن پشت ورق را ملاحظه كردى كه چنين اعتراضى نمودى ، زيرا آفات دوازدهگانه را كه تذكر داديم تنها سد باب مناظره را در نظر نداشتيم بلكه براى مناظره هشت شرط و دوازده آفت بيان نموديم تا مناظر ، شرائط هشتگانه را مراعات كرده و از آفات دوازدهگانه هرچه بيشتر خوددارى كند سپس فوائدى كه بر مناظره مترتب است از نظر رغبت در دانش و تشحيذ و تهيهء خاطر به طرف خود جلب كرده و عملى كند .
اكنون كه سخن بدينجا رسيد اگر غرض تو آنست كه شايسته است در همهء اين آفات مرخص باشد و تنها براى رغبت در علم و تشحيذ خاطر تمام آنها را عهدهدار شود بد حكمى كردهء ، زيرا كه خداى تعالى و پيمبر و برگزيدگان او مردم را براى اجر آخرت نه از جهت رياست و آقائى ترغيب بدانش كردهاند ، آرى رياست سبب طبيعى است كه طبعا آدمى به اين رشته تمايل مىكند و شيطان هم يگانه مراقب و متحرك اين راه است اصولا از نيابت و ياورى تو بىنياز است ، بنابراين كسى كه بر اثر تحريك شيطان وارد جادهء علم شود از كسانى خواهد بود كه پيغمبر ص در حق او فرموده : همانا كردگار توانا اين دين مبين را كه بر اثر
منية المريد ( فارسى ) — صفحة 281
مساهمون: الشهيد الثاني
ص٢٨١