و مقام ترا ارجمند نميگرداند بهممسلكان و هممشربان خود توجه كن ، وقتىكه آنها از خود سخن ميگويند و بر فضيلت خويش زبان گشادهاند چگونه دل تو از اين عمل روگردان و بر طبع تو گرانست و چون از آنها دور شدى بمذمتشان ميپردازى ، در نتيجه به همين كيفيت است حال تو وقتىكه خود را بيارائى و پردهء ثنا از روى خود بردارى مردمى كه اين سخنان را شنيده تا حاضرى در دلشان بد گويند و چون از حضور آنها رفتى آشكارا بمذمت تو قيام كنند .
مناظره و دوئيت
دوازدهمين - آفت مناظره دوئيت و نفاق است دوئيت بدترين صفتى است كه در ميان اوصاف ناپسند بشمار رفته ، زيرا هركسى بنوبهء خود با جديت بسيارى از او گريزانست و تا ميتواند مردم را باتحاد و يگانگى ميخواند و پيوسته .
( آرى باتفاق جهان ميتوان گرفت )
را تيتر سخنان خود قرار ميدهد .
مردمى كه در جادهء مناظره قدم ميگذارند ناگزيرند كه بالاخره به اين بند نفاق گرفتار شوند ، زيرا اين عدهء از مردم ، خصم و همسالان و پيروان خود را با روئى گرفته و دلى مملو از شرارهء نزاع ملاقات ميكنند .
بسا هست كه اظهار دوستى مىكند و پيوسته اشتياق ديدار ايشان را اعلان ميدارد و از آن طرف بر اثر زيادى بغض و دشمنى اندامش مانند بيد ميلرزد و چنان ميداند كه هريك از سخنانى كه رفيقش ميگويد دروغ است و آنچه در دل دارد خلاف آن چيزيست كه تظاهر مىكند .
پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : وقتىكه مردم . تحصيل علم نمايند