مناظره و گفتار حرام
هفتمين - آفتى كه از مناظره بدست مىآيد همانست كه سرانجام كار سخنان او به جائى ميرسد كه گفتگوى او منجر بامورى مىشود كه شرعا حكم حليت آنها ثابت نشده مانند دروغگوئى و غيبت و غير اينها از عمليات ناشايستى كه عاقبت نكبتى دارند ، البته اين موضوع از لوازم حقد بلكه نتيجهء مناظره بشمار رفته زيرا هنگام مناظره از راه توهين و بدگوئى گاهى اوقات ، گفتهء آن ديگرى را حكايت كرده و اعاده ميدهد ، اين عمل نتيجهاش غيبت است ، و گاهى گفتهء او را تحريف نموده سرانجام دروغ گفته و بهتان زده و بدگوئى كرده و مقصودش را از گفتهء او به لباس ديگرى درآورده .
وقتى است كه او را نادان و احمق دانسته و بدگو معرفى كرده تا اطمينان مردم را از او سلب كند و مردم متوجه او نگردند .
در نتيجه همهء موضوعات فوق الذكر گناه بزرگى است كه نويدهاى دردناكى عليه آنها در كتاب و سنت بيان شده به طورىكه از اندازه بيرون است .
ناگفته نماند كه در مذمت غيبت همينقدر كافى است كه خدا اين صفت ناپسند را به اكل مردارى تشبيه كرده كه ( در سوره حجرات آيه دوازدهم ) فرموده
وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ .
حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : خون و مال و آبروى هر مرد مسلمان بر مسلمان ديگرى حرام است ، در نتيجه غيبت و بدگوئى از جمله اموريست كه تحت موضوع عرض ( آبرو ) درآمده و از افراد او بشمار ميرود .
و فرمود : از غيبت و بدگوئى اقران خويش در هراس باشيد زيرا