بجاى آن از " كتاب الفراء " يا ( چنان كه در سعد 267 ) يا " تفسير الفراء " سخن مى گويد . اما
چنانچه از بحث فوق روشن است همه عناوين اشاره به همان تأليف دارد . ابن شهرآشوب
نيز به تفسير فراء اشاره كرده وآن را در بين منابع مناقب ( 1 / 13 ) ياد مى كند .
آقا بزرگ ( ذريعة 4 / 298 ش 1308 ) اظهار مى دارد كه استفاده ابن شهرآشوب از كلمه ء
" تفسير " براي كتاب فراء نشانگر آنست كه مقصود وى از تفسيري غير از معاني القرآن
است . احتمالا اين اظهار نادرست است ; اين واقعيت كه ابن طاووس به معاني با عنوان
" تفسير " اشاره مى كند نشانه آنست كه ابن شهرآشوب نيز در وضعيت مشابهى بوده است . *
تفسير / فرات بن إبراهيم بن فرات الكوفي ( زندگى در نيمه ء دوم قرن سوم
ذريعة 4 / 298 ش 1309
اليقين
درباره مؤلف وتفسير قرآن وى نك : سزگين 1 / 539 ; Asher - Bar صص 37 - 39 ;
مقدمه محمد الكاظم بر تحقيق تفسير الفرات ( تهران 1410 ) ( من براي توجه به اين
چاپ مديون دكتر Asher - Bar هستم ) . محمد على الغروي الاردوبادى در مقدمه خود بر
چاپ نجف 1354 تفسير الفرات مى گويد : ابن طاووس در اليقين از آن بهره گرفته اما
در اليقين چاپى از آن ياد نشده ; به گفته محمد الكاظم ( مقدمه ص 13 ) روشن نيست كه
هيچ مؤلفي پيش از مجلسي ( در بحار ) از اين تفسير نقل كرده باشد به استثناى الحسكاني
در شواهد التنزيل .
562 . * + تفسير / عبد الملك بن عبد العزيز ابن جريج ( م 150 )
سعد 19 ، 221
درباره مؤلف نك : سزگين 1 / 91 . سزگين از دو تحرير اين تفسير ياد مى كند كه قطعاتى
از آن در تفاسير طبري وثعلبي باقي مانده اند . ابن طاووس يك نسخه ء عالي ( نسخه ء جيدة )
هامش
. ظاهرا اظهار نظر قطعي دربارهء نظر آقابزرگ تا تطبيق نقلهاى ابن شهرآشوب با معاني القرآن
چاپ شده باقي مى ماند . م