« ذكّر » يا از قول خدا
« إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ »
است ، يا استثناى متّصل در كلام تامّ از قول خدا :
« لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ »
است .
يعنى ، تو بر آنان مسلّط نيستى مگر بر كسى كه روى گرداند و كفر بورزد ، يعنى ، تو بر آنان مسلّط نيستى نه بر حسب بدنهايشان كه آنان را بكشى و مجبور به قبول بكنى و نه بر حسب روحهاى آنان كه در آنان بر حسب مرتبهى رسالتت تصرّف بكنى و آنان را از آنچه كه هستند تغيير دهى و عوض نمايى مگر آنكه روى گرداند و كافر شود كه در اين صورت تو بر بدن او مسلّط هستى كه او را بكشى و مجبور بر قبول تذكير و يادآورى بكنى .
و ممكن است استثناى منقطع باشد ، كه گويى گفته باشد : لكن هر كه روى گرداند و كفر بورزد ، خداوند او را با عذاب بزرگتر عذاب مىكند .
فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذابَ الْأَكْبَرَ إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ
عذاب قتل و اسارت و غارت در دنيا و عذابى بزرگتر از آن نيست ، يا خداوند او را در آخرت به عذاب اكبر كه همان عذاب در آتش است عذاب مىكند .
ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ
پس از آن حساب اعمال آنان نيز با ماست . از امام باقر عليه السّلام آمده است « 1 » : وقتى روز قيامت فرا مىرسد و خداوند اوّلين و آخرين را جمع مىكند تا بين آنان حكم كند رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين عليه السّلام خوانده مىشوند ، پس به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله لباس حلّهى سبز پوشانده مىشود كه ما بين مشرق و مغرب را روشن مىكند و به على عليه السّلام نيز مثل آن پوشانده مىشود و به
هامش
( 1 ) نور الثقلين ج 5 ص 568