ببينند چگونه بالا رفته است كه بالا بودن آن موجب توليد مواليد و زندگى و بقاى آنانست ؟ ! چه همهى اينها بستگى به تأثير ستارگان و اشعهى آنان دارد ، كه اگر اين بلندى آسمان نبود آن تأثيرات نيز وجود نداشت .
وَ إِلَى الْجِبالِ كَيْفَ نُصِبَتْ
به كوهها نگاه نمىكنند چگونه بر زمين نصب شده ، كه در نصب كوهها آماده كردن اسباب معاش و زندگى شماست از توليد معادن در آن كوهها و دامنهى كوه و درست شدن آبها و چشمهها زير كوهها و آسان گشتن جريان چشمهها و قناتها از زير كوهها .
وَ إِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ
به زمين نگاه نمىكنند چگونه گسترده گشته است ، كه در گستردگى آن توليد مواليد و زندگى شما آسان مىشود .
فَذَكِّرْ
اگر حال كفّار چنين و حال مؤمنين چنان است و ادلّه بر اين مطلب نيز فراوان پس به مؤمنين يادآورى كن تا آنان را به آنچه كه خداوند بر ايشان آماده كرده ترغيب نمايى و كافران را يادآورى كن تا از گرفتاريهايى كه بر اثر بدى اعمالشان به آنان مىرسد ، بترسانى .
إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ
كه البتّه شأن و كار تو بر حسب رسالتى كه دارى يادآورى است ، چه بشنوند و چه نشنوند .
لَسْتَ عَلَيْهِمْ
بِمُصَيْطِرٍ
لفظ « مسيطر » با سين و صاد به معناى رقيب و نگهبانى است كه مسلّط باشد و با هر دو خوانده شده است .
إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ
اين جمله استثناء مفرّغ از قول خدا