اسمى است كه در دلالتش بر خدا و اطلاقش بر او هيچ شايبهى نقص و عدم نداشته باشد .
اين جمله با تقدّم لفظ « له » مفيد حصر اسماى حسنى در خداى تعالى است ، چون صفات عليا منحصر در اوست ، با مفهوم مخالفت صفت مفيد اين است كه جائز نيست نامهاى بد را بر خدا اطلاق كنيم .
و نامهاى بد نامهايى هستند كه دلالت و اطلاق آنها بر خدا مستلزم نقص و حدّ است ، جمله در مقام تعليل اتّصاف خداى تعالى به نامهاى گذشته است و در سوره اعراف در ضمن قول خدا
« وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى »
تفصيل اين عبارت گذشت .
يُسَبِّحُ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
آنچه در آسمانها و زمين است همه به تسبيح و ستايش او مشغولند اوست مقتدر حكيم .
چون اين سوره براى بيان توجّه اشيا به خداى تعالى و توجّه خداى تعالى به سبب تربيت به سوى اشياست لذا سوره را با لفظى ختم نمود كه با آن افتتاح كرده بود و آن را تعليل قول خداى تعالى
« لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى »
قرار داد چه تمام اسماى اضافى و حقيقى از تسبيح جميع اشيا بر او فهميده مىشود ، قول خداى تعالى :
« هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ »
تعليل و تأكيد تسبيح اشياست چون تسبيح گفتن اشيا تصوّر نمىشود مگر آنكه آن فعليّت اخير آنها بوده باشد كه قوام جميع اشيا به آن است ، اين معنا مستلزم جميع صفات سلبى ، اضافى و حقيقى است كه داراى اضافه و حقيقت محض هستند . « 1 »
هامش
( 1 ) نور الثقلين ج 5 ص 293 .