[ مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ ]
آتش خالص و بدون دود و در سورهى بقره چگونگى خلق جنّ از آتش گذشت .
و جنّيان را از رخشنده شعلهى آتش خلق كرد .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ
رَبِّكُما تُكَذِّبانِ رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَ رَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ ]
پس اى جن و انس كدامين نعمتهاى خدايتان را انكار مىكنيد .
آن خدايى كه آفرينندهى مشرق و مغرب است .
مقصود از دو مشرق محلّ طلوع آفتاب در تابستان و در زمستان است ، و همچنين است مقصود از دو مغرب .
از امير المؤمنين « 1 » عليه السّلام از اين آيه سؤال شد فرمود : مشرق زمستان جدا و مشرق تابستان جدا است ، آيا اين مطلب را از نزديك بودن آفتاب و دور بودن آن نمىدانى ؟ ! فرمود : و امّا قول خداى تعالى :
بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ
بدين معناست كه خورشيد داراى سيصد و شصت برج است ، و هر روز از يكى از آن بر جهان طلوع و در برج ديگر غروب مىكند ، و ديگر به آن برج بر نمىگردد مگر در سال آينده در همان روز . « 2 »
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ ]
درياى شيرين و گوارا و درياى شور و تلخ را فرستاد ، يا مقصود درياى فاعل و درياى قابل و مظهر آن دوست و مظهر آن دو علىّ عليه السّلام و فاطمه عليها السّلام
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين ج 5
( 2 ) امام صادق عليه السّلام مشرقين رسول اللّه و امير المؤمنين صلوات اللّه عليهما و المغربين الحسن و الحسين عليهما السلام مىباشد . تفسير نور الثقلين ج 5 ص 190