مىباشند . « 1 »
[ يَلْتَقِيانِ ]
با هم تلاقى مىكنند بدون آنكه با هم مخلوط شوند .
[ بَيْنَهُما بَرْزَخٌ ]
بين آن دو دريا برزخ و حائلى است از قدرت خدا ، يا از عالم مثال ، يا محمّد صلّى اللّه عليه و آله .
[ لا يَبْغِيانِ ]
يكى بر ديگرى غلبه نمىكند و خاصيّت ديگرى را باطل نمىسازد و در سورهى فرقان اجمالا بيان دو دريا گذشت .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ]
« 2 » الا اى جنّ و انس كدامين نعمتهاى خدايتان را انكار مىكنيد از آن دو دريا لؤلؤ و مرجان پديد آرد الا اى جنّ و انس كدامين نعمتهاى خدايتان را انكار مىكنيد .
از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : علىّ عليه السّلام و فاطمه عليها السّلام دو درياى عميق هستند كه هيچ يك بر ديگرى ظلم و غلبه نمىكند ، در مورد
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
فرمود : حسن عليه السّلام و حسين عليه السّلام هستند و در خبر ديگرى آمده است : برزخ محمّد صلّى اللّه عليه و آله مىباشد .
از امام صادق عليه السّلام از علىّ عليه السّلام آمده است : مقصود از
يَخْرُجُ مِنْهُمَا
آب آسمان و درياست ، هنگامى كه باران مىبارد صدفها در دريا دهانشان را باز مىكنند و آب باران در دهن آنان قرار مىگيرد و از قطرهى كوچك لؤلؤ كوچك و از قطرهى بزرگ لؤلؤ بزرگ خلق مىشود .
[ وَ لَهُ الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ ]
و براى اوست كشتىهاى بزرگ .
لفظ
الْمُنْشَآتُ
با فتح شين يعنى كشتىهاى بادبان برافراشته شده ، و
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين ج 5 ص 191
( 2 ) تفسير ادبى عرفانى كشف الاسرار ج 2 ص 485