با كسر شين خوانده شده به معناى بلندكننده و برافرازندهى بادبانها .
[ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ ]
به دريا در گردشند مانند كوههاى بلند .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ كُلُّ مَنْ عَلَيْها ]
الا اى جنّ و انس كدامين نعمتهاى خدايتان را انكار مىكنيد ؟ ! يعنى هر چه كه بر روى زمين است .
[ فانٍ ]
فانى مىشود ، چون ذوات همه چيز بر حسب حدود و ماهيّات فانى مىشود ، و تنها بر حسب وجود كه خدا است باقى مىماند .
[ وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ ]
« 1 » و زندهى ابدى ذات خداى با جلال و عظمت است .
وجود اصلا فنا و عدم نمىپذيرد ، و گرنه اتّصاف شيئى به ضد خودش لازم مىآيد ، موجودات فقط بر حسب حدودشان معدوم مىشوند ، نه بر حسب وجودشان و از همين جا استنباط مىشود كه همهى وجودها ظهور حقّ اوّلاند ، بر حسب حقيقت خويش قابل فنا و عدم نيستند و نيز استنباط مىشود كه همهى آنها به سبب وجود واجب حقّ تعالى قوام پيدا مىكنند .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ]
الا اى جنّ و انس كدامين نعمتهاى خدايان را انكار مىكنيد .
يعنى همهى كسانى كه در آسمانها و زمين هستند از خداى تعالى سؤال مىكنند ، كه او بىنياز على الاطلاق است و همه به او محتاج و از
هامش
( 1 ) على بن الحسين عليه السّلام وجه رب ما هستيم . تفسير نور الثقلين ج 5 ص 192