و هر كس را بخواهد عذاب مىكند ، چون مشيّت خدا گزاف و بيهوده نيست .
[ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً ]
در اين جمله رجا و اميد است و اشعار به اين است كه مغفرت و رحمت ذاتى خداوندست و عذاب كردن با قصد دوّم داخل در قضاى الهى مىشود .
[ سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلى مَغانِمَ ]
اين صحرانشينان به جنگ نيامده وقتى جنگ پيش آيد كه در آن غنيمتهايى باشد ( مثل خبر ) خواهد گفت : ما از شما پيروى مىكنيم .
[ لِتَأْخُذُوها ذَرُونا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ ]
آنها مىخواهند كلام خدا را تغيير دهند .
كلام خدا اين است آنان كه همراه رسول خدا به سوى مكّه خارج شدند ولى از طواف خانه خدا جلوگيرى شدند مخصوص و مستحقّ اخذ غنيمتها مىباشند .
يعنى غنايم مخصوص آنانست و اين غنايم به جاى دخول مكّه مىباشد و حقّ آنانست يا قول خدا اين است كه متخلّفين نبايد در غنايم خيبر با شما و پيرو شما باشند .
[ قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا ]
به جاى نهى نفى ابد آورده تا اشاره به تحقّق مطلب و تأكيد آن باشد كه هرگز شما از ما پيروى نكرديد كه مستحقّ غنيمت باشيد .
[ كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ ]
وضع شما چنين است كه خداوند از قبل فرموده بود كه شما در غنايم خيبر با ما شريك نمىباشيد .
[ فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنا بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا ]
در مخاطبات از امر آخرت جز اندكى درك نمىكنند و روى همين جهت