و مقصود از مؤمنين مطلق مسلمانها يا خصوص منافقين از آنهاست و ممكن است مقصود كسانى باشد كه با بيعت خاصّ ولوى ايمان آوردهاند .
[ فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ ]
و چون سورهاى كه معناى و مقصود آن روشن است ، يا سورهاى كه نسخ در آن راه نداشته باشد ، يا احكام آن لازم العمل و واجب باشد كه رخصت در آن نباشد ، نازل شود .
[ وَ ذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ ]
و حكم جهاد و قتال در آن به صورت حتم و وجوب باشد .
[ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ]
آنان كه در دلهايشان مرض است و خود آنها نيز از سؤالكنندگان و درخواستكنندگان سورهى محكم مىباشند .
و ممكن است مقصود همان سؤالكنندگان باشد ولى اسم ظاهر به جاى ضمير آمده تا آنها را ذمّ نموده و علّت حكم را بيان كند .
و ممكن است كسانى كه دلهايشان مريض است غير از كسانى باشند كه سؤال و درخواست كردند .
[ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ ]
آنان از شدّت ترس و وحشت مانند كسى نگاه مىكنند كه از ترس مرگ به حالت غشّ و بىهوشى افتاد باشد .
[ فَأَوْلى لَهُمْ ]
كه آرى مرگ بر آنان سزاوارتر است .
اين جمله كلمهى تهديد و زجر است گويا كه از اصل خود نقل شده و از قبيل اسماى اصوات گشته است ، يا از قبيل مثل است كه تغييرپذير نيست ، در اصل فعل بوده از « ولى » به معناى نزديك بودن ، يا از « آل » به معناى بازگشتن