كسى كه متّصل به آن نفوس است چون مدارك او از احاطه به آنچه كه در آن نفوس است در تنگناست به همهى آنچه كه در نفوس است احاطه نمىكند و جميع موانع و شروط را درك نمىكند ، پس از صورت حادثه خبر مىدهد ، سپس حادثه تخلّف مىكند و به وقوع نمىپيوندد .
در اين هنگام مىگويد : براى خدا بدا حاصل شد .
و چون اين نفوس تحت تأثير مادّيات مىباشند و با آماده كردن زمينه از ناحيه مادّيات از مجرّدات بر آن افاضه مىشود ، آن مجرّدات از مراتب اراده خداى تعالى است نسبت تردّد به واسطه آنها به خداى تعالى صحيح مىشود و تأثير صدقهها و دعاها و نمازها در آن و تغيير آنچه كه در آن ثبت است ، محو آنچه كه ثبت شده و ثبت آنچه كه در آن ثابت نيست نيز صحيح مىگردد .
و آنچه كه فلاسفه مىگويند : مبنى بر اينكه اين تغييرات از اتّفاقيّات است و علوى تحت تأثير سفلى قرار نمىگيرد پس از مشاهده اهل شهود و امكان اين مطلب ، نبايد به آن گوش فرا داد .
آنچه كه از امام صادق عليه السّلام آمده است : كه خداى تعالى عبد المطّلب را يك امّت مبعوث مىكند كه بر او بهاء و جلال پادشاهان و سيماى انبيا عليهم السّلام است ، چون او نخستين كسى است كه قايل به بداء شده است ، مقصود اين است كه او نخستين كسى است كه بداء را در حقّ خداى تعالى محقّق ساخت و گرنه بيشتر انبيا و پيشينيان قايل به بداء بودهاند ، چنانچه از اخبار شيعه اين مطلب به ما رسيده است .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 124
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص١٢٤