روى مىگردانيدند .
كانُوا
يُؤْفَكُونَ
از حقّ كه براى آنها مشهود بود مثل امر آخرت و صحّت رسالت و صدق امامت و خلافت روى برمى گردانند و به ناحقّ به دروغ روى مىآورند .
وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ
اين جمله عطف بر جملهى
كَذلِكَ كانُوا يُؤْفَكُونَ
و آوردن لفظ ماضى براى اشاره به تحقّق وقوع آن است ، يا براى اشاره به اين است كه قضيّه نسبت به مقام مخاطب كه عبارت از محمّد صلى اللّه عليه و آله است ، ايمان عبارت از اذعان و انقياد است ، يا مقصود از علم ، علم به احكام رسالت و قبول آن است ، چه لفظ علم زياد در قبول احكام رسالت و علم تقليدى يا تحقيقى به آن احكام استعمال مىشود .
و مقصود از ايمان ، ايمان خاصّ است كه با بيعت خاصّ ولوى و قبول دعوت باطنى حاصل مىشود ، كه در اين صورت معناى آيه چنين مىشود : كسانى كه با قبول دعوت ظاهرى اسلام آوردند و با قبول دعوت باطنى ايمان آوردند چنين گفتند . . .
ممكن است مقصود از علم ، علم تحقيقى و مقصود از ايمان ، ايمان شهودى باشد كه آن دو جمع نمىشوند مگر در كسى كه خليفه خدا شده باشد .
چنانچه امام رضا عليه السّلام در وصف امامت مىگويد : « 1 » پس على عليه السّلام امامت را به امر خداى تعالى قبول كرد بر طبق آنچه كه
هامش
( 1 ) . صافى : ج 4 ، ص 137 ، عيون اخبار الرّضا : ج 1 ، ص 172 ، باب 20 ، ح 1 . الكافى : ج 1 ، ص 199 ، ح 1 .