آيهى اوّل جهت دلدارى مؤمنين و اين آيه براى ترسانيدن بدكاران است .
ساءَ ما يَحْكُمُونَ
چه بد داورى مىكنند ؟ !
مَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ اللَّهِ
هر كس كه به لقاى خدا رغبت كرده و طالب آن باشد يا از آن ترسد و فرار كند .
( چون لفظ ( رجاء ) گاهى به معناى ترس استعمال مىشود ، پس تهديد و ترغيب مىشود ) .
فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ
اجل خدا حتما خواهد آمد ، پس رغبتكننده بر رغبت خويش تثبيت مىشود و كسى كه مىترسد از چيزى كه موجب ترس اوست خوددارى مىكند .
وَ هُوَ السَّمِيعُ
و او گفتارهاى قال و حال شما را شنواست .
الْعَلِيمُ
و به جميع اعمال و نيّتهاى شما آگاه و داناست ، پس بدكار و بزهكار بر حذر باشد ، نيكوكار و محسن ، شوق و رغبت پيدا كند .
و اين جمله جواب سؤال مقدّرى است كه گويا گفته شده : آيا لقاى خدا واقع مىشود ؟ و اين گونه پاسخ داده باشد .
وَ مَنْ جاهَدَ فَإِنَّما يُجاهِدُ لِنَفْسِهِ
جمله حاليّه يا معطوفه است و اين جمله براى استدراك توهّمى است كه از ترغيب و تشويق خداى تعالى به عمل و ترساندن او از معصيت پديد مىآيد زيرا اين توهّم پيش مىآيد كه خداوند از اطاعت نفع و بهره مىبرد و از معصيت متضرّر مىگردد پس فرمود : چنين نيست ، هر كس كوشش كند براى خودش كوشش مىكند .
إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ
خداوند بىنياز از عالميان است ، از طاعت آنان بهرهمند نمىشود و از معصيتشان متضرّر