به راستى پيشينيان آنان را آزمودهايم ، و بىشك خداوند راستگويان و دروغگويان را نيك مىشناسد
آيا كسانى كه كارهاى ناروا انجام مىدهند گمان مىبرند كه بر ما پيشى مىگيرند ، چه بد است داوريشان .
هر كس كه به لقاى الهى اميد داشته باشد [ بداند كه ] اجل مقرّر الهى فرارسنده است و او شنواى داناست .
و هر كس [ در راه حق ] بكوشد ، به سود خويش كوشيده است ، بىگمان خداوند از جهانيان بىنياز است .
و كسانى كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند سيّئاتشان را از ايشان مىزداييم و به بهتر از آنچه كردهاند پاداششان دهيم .
تفسير
الم
در اوّل سورهى بقره تفصيل كامل همهى فواتح سورهها گذشت
أَ حَسِبَ النَّاسُ
آيا مردم مىپندارند ؟ ! استفهام انكارى توبيخى است .
أَنْ يُتْرَكُوا
كه رهايشان كنند ؟ ! اين جمله جانشين دو مفعول [ حسب ] است .
أَنْ يَقُولُوا
براى اين كه بگويند ، يا به اين كه بگويند ، يا در اين كه بگويند ، بدل از [ ان يتركوا ] است ( به صورت بدل اشتمال ) .
آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ
ايمان آوردهايم و ( گمان كردهاند كه اگر چنين گفتند ) آزموده نخواهند شد ( يا بدون آزمايش اين حرف پذيرفته است ، حال اينكه آزموده مىشوند ) تا لطيفهى ايمانشان ظاهر شده و حقيقت ولايت آنان خالص گردد .
و چنين گمانى محقّق نمىشود ( نبايد چنين گمانى را بكنند ) ، بلكه شايسته است كسى كه با قبول رسالت يا ولايت ايمان آورده خود را براى امتحان آماده كند ، مانند مريضى كه بدنش را به