و تفصيل دعا و روش آن در سورهى بقره در ضمن قول خداى تعالى :
إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ
« 1 » .
و اگر انسان به دامن وصىّ يا نبىّ چنگ نزند و با بيعت اسلامى يا ايمانى بيعت نكند قواى حيوانى و سبعى و شيطانى او رو به اشتداد و قواى انسانى در اغلب مردم و اغلب اوقات رو به ضعف مىرود تا جايى كه انسانيّت تحت قواى سهگانهى مذكور مخفى مىشود و حكم و آثار مخصوص همين قواى سهگانه مىشود ، لكن همين انسان گاهى مبتلا و گرفتار مىشود تا آنجا كه شيطنت از حيله كردن عاجز مىگردد ، قوّهى شهوت از خواستهها و آرزوها نااميد مىگردد و قوهى غضب از دفع و بسط به حسرت مىافتد .
زيرا قوّهى مدركه درك مىكند و مىفهمد كه چه مىخواهد و شيطنت با استعمال متخيّله و اظهار واهمه و خيال صورتها و معانى را تصرّف مىكند و براى رسيدن به آن خواسته حيله به كار مىبرد و نيروهاى عملكننده براى طلب خواستهها به حركت در مىآيند ، ولى وقتى شيطنت در راه رسيدن به هدف و خواسته مانع و دافعى بيابد قوّهى غضب براى دفع آن مانع به حركت مىافتد .
پس اگر از رسيدن به آن خواسته و هدف نااميد شد قوّهى متخيّله از حركت و تصرّف ، قوّهى واهمه و خيال از اظهار معانى و صور ، قوّهى عملكننده از طلب و قوّهى شهوت و غضب از خواستن و دفع باز مىايستد و در اين هنگام انسانيّت بدون حاجب و مزاحم
هامش
( 1 ) . سورهى بقره آيهى 186 .