خبر است ، يعنى آنان مردانى هستند كه مىترسند ، يا خبر براى « رجال » يا جواب سؤال مقدّر در مقام تعليل است .
يَوْماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ
از روزى مىترسند كه دلها در آن روز دگرگون و متغيّر مىشود ، يعنى در احوال و حالات بىثبات مىگردد ، مانند حزن و سرور ، قبض و بسط خوف و رجاء ، و غير اينها از احوال متضادّ ، از آن جهت است كه اسباب اين حالتها را آنجا مىبيند ، زيرا كه آن روز روزى است كه بهشت و نعمتهاى آن و جهنّم و انواع عذابهايش به مردم عرضه مىشود .
وَ الْأَبْصارُ
چشمها نيز ثابت نمىماند و در تغيير است ، مانند باز شدن و بسته شدن ، و بالا و پايين نگاه كردن ، و دور زدن و ساكن شدن ، يا دلها از پستترين حالاتش به شريفترين تغيير پيدا مىكند ، يا از حالات پست به پستترين منتقل مىشود ، يا چشمها از بينايى و ديدن به نابينايى ، يا از ضعيف ديدن به تيز و قوى ديدن تغيير مىكند ، يا دلها به سوى حنجره و چشمها به چپ و راست از زيادى امور وحشتناك و هراسانگيز حركت مىكنند يا قلوب از شك به يقين و چشمها از آنچه كه آن را گمراهىكننده ديده بود تغيير مىكند و آن را رشد و هدايت يافته مىبيند .
لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ ما عَمِلُوا
لام در « ليجزيهم » اشاره به عاقبت ، يهدى اللّه لنوره من يشاء » يا براى
« وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ »
يا