مخرج او نور ، علم او نور ، كلام او نور ، و بازگشت در روز قيامت به بهشت نور است .
راوى گفت : به جعفر عليه السّلام عرض كردم : آنان مىگويند : مثل نور پروردگار ، فرمود : سبحان اللّه خداوند مثل ندارد ، آيا نفرمود :
فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثالَ
براى خدا مثل نزنيد « 1 » .
و ممكن است مقصود از مصباح خصوص ولايت محمّد صلّى اللّه عليه و آله باشد ، پس بايد زجاجه نبوّت ، و مشكات رسالت او ، و شجره لطيفهى سيّارهى انسانى ، يا مادّهى كامل و جثّه ، عنصرى او باشد ، كه هر دو در حاقّ وسط قرار داشتند كه نه به توحيد مايل بودند و نه به تكثير ، مانند عيسى و موسى عليه السّلام كه يكى از آن دو به توحيد ميل پيدا كرد و ديگرى به تكثير .
ممكن است مقصود از مصباح نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله باشد كه در اين صورت « زجاجه » رسالت او ، و « مشكات » سينهى او ، و « شجره » لطيفهى سيّاره يا ولايت كامل ، يا مادّه او بايد باشد .
بعضى گفتهاند : مشكات ابراهيم عليه السّلام و « زجاجه » اسماعيل عليه السّلام و « مصباح » محمّد صلّى اللّه عليه و آله است ، از درخت مبارك يعنى از ابراهيم عليه السّلام كه بيشتر انبيا از صلب او هستند ،
« لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ »
يعنى نه نصرانى است و نه يهودى . «
يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ
»
هامش
( 1 ) البرهان ج 3 ص 135