به رسالت و خلافت آنان مىشود ، يا منظور از مشكات دلهاى آنان است كه در آن احكام نبوّت و آثار ولايت نقشى بسته است .
و زجاجهى نفوس ، يا قلوب يا عقول آنان است ، و مصباح نيز بر حسب زجاجه تغيير پيدا مىكند .
و « شجره » عبارت مىشود از مشيّت يا عقول كلّى و ارباب انواع ، يا نفوس كلّى ، يا جهت وحى كردن و افاضهى علوم لدنّى يا ولايت يا نبوّت آنان .
ممكن است مقصود از نور « ممثّل له » روح نفسانى يا روح حيوانى ، يا نفس نباتى باشد ، كه زجاجه نيز عبارت مىشود از روح حيوانى يا نفس نباتى يا طبع جمادى ، و مشكات نفس نباتى مىشود ، يا بخارى كه در قلب پديد مىآيد ، يا بخار قلب و رگها ، يا طبع جمادى ، يا قلب صنوبرى ، يا قلب با شرايين يا همهى بدن مىشود .
و در اخبار اشاره به بعضى از اين وجوه و بعضى از وجوه ديگر شده است .
از امام صادق عليه السّلام آمده است : آن مثلى است كه خداوند تعالى براى ما زده است . و نيز از امام صادق عليه السّلام است : « اللّه نور السّماوات و الأرض » فرمود : اين چنين است خداى عزّ و جلّ ، « مثل نوره » ، فرمود : يعنى محمّد صلّى اللّه عليه و آله و « كمشكاة » فرمود : يعنى سينهى محمد صلّى اللّه عليه و آله ، « فيها مصباح » فرمود : در آن نور علم يعنى نبوّت است ،
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 345
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٣٤٥