آن حكم دروغ مترتّب مىشود .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ
اين كلمه را تكرار كرد چون جملهى اوّل در مورد نسبت زنا است كه از ناحيهى زوج مىباشد ، اين جمله در قضيّهى خاصّى است و آن نسبت دادن به ماريه يا عايشه است كه اگر بخشايش خدا در دنيا و آخرت نبود !
لَمَسَّكُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذابٌ عَظِيمٌ
براى اين گونه تهمتهايتان عذاب سهمگينى مىرسيده كه اين قسمت آيه چون غضب مقتضى طولانى كردن كلام و شدّت و غلظت آن است ، نيز تصريح به بزرگى عذاب و تصريح به اين مطلب است كه سبب اين غضب و شدّت عذاب فرو رفتن در اين افترا و بهتان است .
إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ
هنگامى كه آنان را با زبانهايتان قبول مىكنيد ، نه با دلهايتان ، يعنى آن را بين خودتان مىگردانيد بدون اين كه تحقيقى راجع به آن به عمل بياوريد ، گويا كه زبانهاى شما آن را مىگيرد و آنچه را كه غير شما آن را القاء مىكند مىپذيرد بدون اين كه ذوات و قلوب شما از آن اطّلاعى داشته باشد .
گفته مىشود : « تلقّى القول » يعنى آن را قبول كرد و پذيرفت و « تتلقّونه » با دو تاء خوانده شده كه مطابق اصل باشد ، « تلقونه » با