يا مقصود از دريا درياى قابلى است كه آن مادة المواد و هيولى هيولاهاست و مراد از هفت دريا درياهاى قابلى ششگانه است كه ذكر شد ، بدين نحو كه درياى انسان را به اعتبار نفس و عقلش در دريا قرار دهيم .
يا مقصود از هفت دريا درياهاى هفتگانهى فاعلى است كه همهى اين احتمالات و معانى از گستردگى وجوه قرآن و صحّت حمل آن بر همهى اين معانى است .
وَ لَوْ جِئْنا بِمِثْلِهِ مَدَداً
لفظ « مدد » با كسرهى ميم و فتحهى آن از مداد يا مدد خوانده شده كه مقصود از مثل و قابليّت مطلق است ، اگر مراد از دريا فاعليّت مطلق باشد مقصود از مثل فاعليّت مطلق مىشود و اگر مقصود از دريا مشيّت و فاعليّت اولى باشد ، پس مراد از مثل قابليّت اوّلى است و اگر منظور از دريا قابليّت اوّلى باشد مراد از مثل فاعلى اوّلى است .
چون امر خداى تعالى بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بر اين كه غير متناهى بودن كلمات خدا را خبر دهد اين توهّم را ايجاد مىكند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله احاطه بر آن كلمات دارد و لو اجمالا و آن احاطه با نيروى بشرى نيست ، بلكه با شأن الهى و نيروى غير بشرى است ، خداوند براى رفع اين توهّم به رسولش امر نمود كه بر مقام بشرىاش تنزّل كرده و شأن خود را از آنان كه برايشان فرستاده شده بالا نبرد تا مردم با او مجانست و او را درك كنند و با او انس بگيرند پس فرمود :
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ
بر آنها بگو ( به طريق حصر ) كه من