سرشان را به عنوان انكار به سوى تو دراز مىكنند ، تا از وقت باز گردانده شدن و اعاده بپرسند .
وَ يَقُولُونَ مَتى هُوَ قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَرِيباً
و مىگويند : قيامت كى است ؟ ! بگو : شايد كه نزديك بوده باشد ( مذكّر آوردن ضمير هو يا به اعتبار لفظ بعث است و يا به اعتبار موعد اعاده ) .
در حقيقت اين پرسش آنها موضوعيّتى ندارد ، چرا كه قيامت در عرض زمان ، داراى وقت ويژهاى نيست كه تعيين آن ممكن باشد .
و لذا در جواب اكتفا بر اجمال كرده و پاسخگوى ؛ آن را طورى ادا كن كه نه تصريح بر نفى وقت زمانى كرده باشى و نه پاسخ را به سكوت برگزار نمايى تا سكوت تو را حمل بر عجز از جواب كنند ، و از طرفى هم تصريح بر تعيين دهر نكرده باشى كه از ادراك آنها فراترست .
يَوْمَ يَدْعُوكُمْ
اين جمله يا براى پاسخ گويى پرسش مقدّرى است كه ناشى از اجمال جواب است ، گويا اين كه گفته شود :
چه روزى است آن روز ؟ ! پس فرمود : آن روز ، روزى است كه خداوند شما را ( به واسطهى زبان فرشتگان ) فرا مىخواند ، فرشتگانى كه موكّل بر نشر و جمع كردن خلايق براى حسابند ، يا اين كه لفظ « يكون » در تقدير است به اين معناى كه :
يَوْمَ يَدْعُوكُمْ
و يا خبر بعد از خبر براى
يَكُونَ
است ،
فَتَسْتَجِيبُونَ
پس دعوت خدا را بدون خوددارى و سرپيچى اجابت