تفسير
وَ لا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ
استيناف كلام از جانب خدا است ، يا عطف بر ( اذ قال ) و عامل آن مىباشد ، و خطاب به محمّد صلّى اللّه عليه و آله يا به هر كسى است كه گمان كردن از او ممكن است .
يعنى ، البتّه مپندار اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله ( صاحب گمان ) كه خدا از كردههاى ستمكاران غافل است اين سخن براى ظالم وعيد و براى مظلوم وعده است .
إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ
به آنان مهلت مىدهد .
لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصارُ
تا روزى كه چشمها باز مىماند و نمىتوانند ببندند « 1 » .
مُهْطِعِينَ
آنگاه شتابزده و به سرعت دعوت دعوتكننده را اجابت مىكنند .
مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ
سرهايشان را بلند مىكنند « 2 » .
لا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ
از نهايت وحشت و حيرت
پاورقی
( 1 ) شرح مفصّل در سورهى انبيا آيه 97 .
( 2 ) منظور اين است كه سرشان را بلند نگه داشته و با خاكسارى مىنگرند و بدان خيره شدهاند زيرا به قول حسن بصرى روز قيامت همه كس را روى به جانب آسمان بود ( به اميد نجات ) .