اولياى خود گمان مىكنند و آنها را در مقابل ولىّ امر براى خود نصب كردهاند ، خودشان را نمىتوانند از عذاب خدا بازدارند و نمىتوانند خود را اصلاح كرده و جلو عذاب خدا را بگيرند .
يُضاعَفُ لَهُمُ الْعَذابُ
جواب سؤال مقدّر از حال آنها يا از حال اولياى غير خدا است ، گويا كه گفته شده : حال اولياى آنها چگونه است ؟
اولياى آنها عبارتند از : بتها ، علماى يهود ، راهبهها و رؤسايى كه مردم آنها را واسطه در دين حساب مىكنند ، مقصود كسانى هستند كه حقّ آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله را عضب كردند .
پس در جواب اين سؤال فرمود : خداوند عذاب آنان را مضاعف مىسازد ، پس چگونه مىخواهند غير خودشان را يارى دهند اين معنا به اين مقام مناسبتر است .
ما كانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ
حال از ضمير مجرور يا استيناف ديگرى است يعنى از شدّت عذاب آنها قدرت بر گوش فرا دادن چيزى ندارند ، يا آنها قدرت شنيدن فضائل على عليه السّلام در دنيا نداشتند چون نسبت به او بغض داشتند ، و اسم ( كان ) يا ضميرى است كه به ظالمين برمىگردد يا به اولياى خدا .
وَ ما كانُوا يُبْصِرُونَ
و آنان نمىديدند ، ديدن به همان دو وجهى كه در موضوع قدرت شنوايى نداشتن گفتيم در اينجا نيز مىآيد .