يَسْخَطُونَ
اگر از آن صدقات به آنان اعطاء شود راضى مىشوند و اگر داده نشود سخت مىگيرند ، زيرا پيروى آنها از توبه جهت اغراض فاسد و اغراض بىارزش است ، نه اينكه براى امر دين و آخرت باشد و شأن نزول آيه در اخبار ذكر شده است و اينكه آيه در وقتى نازل شده است كه اغنياء در تقسيم صدقات بر فقراء از رسول خدا عيب مىگرفتند ، و وارد شده است كه اهل اين آيه بيشتر از دو ثلث مردم هستند .
تحقيق مطلب اين است كه حبّ دنيا در هر كس بر حبّ آخرت غلبه كند ، از اهل اين آيه حساب مىشود ، و اغلب مردم حبّ آخرت ندارند و اغلب آنها كه حبّ آخرت دارند حبّ دنيايشان بر حبّ آخرتشان غالب است .
وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ
و اگر به آنچه كه خداوند از غناء و فقر و اولاد و عقيم بودن و عزّت و ذلّت و صحّت و ستم و امن و خوف و غير اينها به آنان داده بود راضى بودند ، از چيزهايى كه به دست بنده نيست يا مقصود اين است كه راضى شوند به آنچه كه خداوند از صدقات و غنيمتها به دست رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به آنها داده ، چون سخن در صدقات است ، بنابراين ذكر خدا اشاره به اين است كه اعطاى محمّد صلّى اللّه عليه و آله اعطاى خداست ، و اينكه محمّد صلّى اللّه عليه و آله از پيش خودش كارى انجام نمىدهد ، و اين بزرگداشت شأن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است .
وَ رَسُولُهُ
و از غنيمتها و صدقههايى كه پيامبر او مىداد راضى بودند ، چون راضى شدن به قضاى الهى در ناملايمات