ستارهء زهره است . آن دو فرشته پس از اينكه فهميدند نافرمانى كردهاند ، در زمين باقى ماندند و با مشورت جبرئيل عذاب دنيا را بر عذاب آخرت ترجيح دادند . لذا در چاهى در غار كوهى در بابل ، آويزان شدند « 1 » . اين خبر ، به نحو ديگرى نيز گفته شده است كه اين قضيّه در عهد ادريس ( ع ) اتفاق افتاد ، و گزينش عذاب دنيا بنا به مشورت آن حضرت و درخواست او از خدا بوده است ، كه آن دو فرشته به عذاب دنيا گرفتار آيند .
و نيز گفته شده است كه هاروت و ماروت مردانى صالح بودند كه بين مردمان به سر مىبردند و بينشان داورى مىكردند و به علت صلاح و شايستگى ، به ملك ( پادشاه قدرتمند توانا ) معروف شدند و اينكه كلمه به صورت « ملكين » به كسر لام نيز خوانده شده است ، اين نظر را تأييد مىكند « 2 » . بدان ، كه امثال اين گونه داستانها ، از رمزهاى پيامبران و حكماى گذشته است و از اين رو دربارهء آنها در اخبار و كتابهاى سيره ( يعنى روش زندگى انبيا و اوليا ) ، به تفاوت سخن گفته شده است و چون از رمزها بوده است ، عامّه مردم آن را بر مفاهيم عرف و معمول در جامعه حمل كردهاند و اين موجب شده كه نسبت به مقام پيامبران و فرشتگان معصوم از خطا ، مفاهيم عرفى كه توجيهش درست نيست ، نسبت داده شود .
از اين رو ، معصومان ( ع ) ، يك بار به آن اقرار فرموده ، بار ديگر انكار كردند . چنان كه به امام حسن عسكرى ( ع ) منسوب است كه از آن حضرت دربارهء هاروت و ماروت و آنچه به آنها نسبت داده شده و دربارهء آن سخن گفته شده ، پرسش شد . امام ( ع ) فرمود : به خدا پناه مىبرم از اين نسبتها ، فرشتگان خدا با الطاف خداوندگارى ، از خطا و از كفر و زشتيها
هامش
( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 155 .
( 2 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 155 .