جزاء امكان و جواز آن نيز از بين برود ، پس با وجود شاهدان و همراهان و اهتمام و كوشش به معارضه اگر نتوانستيد مثل قرآن ، سورهاى بياوريد ، بايد به صدق قرآن پى ببريد .
جملهء معترضه واقع شدن « لن تفعلوا » نيز دليل بر اين است كه مقصود نفى امكان و قدرت است . بنا بر اين ديگر اين اشكال كه نياوردن همانند قرآن از جانب كفّار به جهت اعتنا نكردن و اهميت ندادن به معارضه است ، نه از جهت عدم قدرت تا مستلزم صدق قرآن و آورندهء آن باشد وارد نمىشود ، چون آيه نفى امكان و نفى قدرت مىكند چنانچه بيان شد .
اكنون كه صدق قرآن و آورندهء آن را دانستيد پس «
فَاتَّقُوا النَّارَ
» از آتش بپرهيزيد .
جملهء «
فَاتَّقُوا النَّارَ
» از قبيل اقامهء مسبّب مقام جزاء است « 1 » ، و معنى آيه اين است كه از مخالفت با قرآن و پيامبرانش بپرهيزيد كه همان سبب ورود شما در آتش مىگردد . كه اينجا نيز مسبّب را در مقام سبب ذكر كرده است يا مقصود اين است كه به سبب پيروى از قرآن و آورندهاش از آتش بپرهيزيد .
«
الَّتِي وَقُودُهَا
» توصيفى كه از آتش شده است براى ترساندن و تأكيد جهت بر حذر داشتن است .
اما « وقود » به فتح ( واو ) اسم مصدر است ؛ يعنى ، آنچه آتش به آن گيرانده مىشود و « وقود » به ضمّ ( واو ) مصدر است ؛ ( يعنى ، گيراندن ) و
هامش
( 1 ) چون «فَاتَّقُوا النَّارَ» جزاء شرط است ، و فعل شرط «فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا» است يعنى اگر نتوانستيد همانند قرآن بياوريد و فهميديد كه قرآن و پيامبر صادق هستند پس از آتش بپرهيزيد كه جزاء اصلى پرهيز از مخالفت قرآن و پيامبر است كه سبب دخول در آتش مىباشد .