پيغمبر ( ص ) از طريق عامهء ( اهل سنّت ) روايت شده است كه :
قرآن بر هفت حرف نازل شده است كه همهء آنها كفايتكننده و شفادهنده مىباشند .
اين خبر را مىتوانيم بر خبر ديگرى حمل كنيم كه فرمود : قرآن بر هفت حرف نازل شده است كه عبارتند از :
واداشتن و باز داشتن ، به رغبت آوردن و ترساندن ، دليل آوردن و داستان و مثل .
و در روايت ديگر فرمود : باز داشتن ، واداشتن ، حلال ، حرام ، محكم ، متشابه و مثلها .
وجه اين حمل اين است كه « احرف » يعنى حرفها كه در روايت نبوى آمده عبارت از اقسام آيات قرار داده شود ، همچنين ممكن است خبر فوق بر گستردگى وجوه قرآن از جهت لفظ به اعتبار لغتهاى مختلف و يا از جهت قرائتهاى گوناگون حمل شود و نيز مىتوانيم بر وجوه مختلف از جهت معانى متعدد ، طولى يا عرضى حمل كنيم .
از امام صادق ( ع ) روايت شده است كه به او گفته شد كه :
احاديثى كه از شما نقل مىشود مختلف است .
حضرت فرمود : قرآن بر هفت حرف نازل شده است و كمترين حقّى كه امام دارد اين است كه بتواند بر هفت وجه فتوا دهد .
سپس گفت :
هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ
« 1 » ؛ يعنى ، اين است بخشش ما ، خواهى ( با بيان آن ) بر مردم منّت گذار يا ( از بيان آن ) خوددارى كن ، مورد حساب و مسئوليت واقع نمىشوى .
اين خبر ، اشعار به اين دارد كه منظور از احرف وجوهى است كه در
هامش
( 1 ) سوره ص - 39