و افسوس ، حال كسى است كه بندهاى را به سوى خدا بخواند و آن شخص اجابت كند و از او بپذيرد ؛ اطاعت خدا كرده ؛ داخل بهشت گردد ولى آن دعوتكننده به خاطر ترك علم و پيروى از هوا و هوس و آرزوهاى دور و دراز داخل آتش گردد .
به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم منسوب است كه فرمود :
« علم دو گونه است : « يكى دانشى كه در دل جاى دارد » و اين اشاره به جهت علمى دريافتها است كه اين دانش سودمند است ، و دانشى كه بر زبان است كه اشاره به جهت جهلى دريافتها دارد ، اين علم حجت خدا بر بنىآدم مىباشد و بواسطهء شرافت جهت علمى و لطافت و سرعت اختفاى آن تحت پوشش جهت جهلى دريافتها به دقّت در نگرش علمى و دقّت در فردى كه علم از او اخذ مىشود دستور داده شده است كه اگر مدركات ، از دارندگان جهل گرفته شود ؛ صاحب آن را نور دانش روشنى نبخشد و جهت علمى آن در او ظاهر نمىشود . زيرا هر كس علم را از اهلش دريافت دارد و بدان عمل كند ؛ نجات مىيابد . چنان كه : در خبر آمده است و مفهوم آن اين است كه ، هر كه علم را از اهلش فرا نگيرد ، يا بدان عمل نكند رستگار نمىشود .
حضرت امام باقر ( ع ) دربارهء اين سخن خداى متعال كه مىفرمايد :
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ
« 1 » پس بايد انسان به طعامش نظر كند .
طعام را علمى مىداند كه از اهلش گرفته شده باشد و اخبار بسيارى در اخذ علم از اهل آن و دورى جستن از غير اهلش رسيده است زيرا دريافتهها را مىشود از كتابها و مردان دانا يا نادان مشابه عالم ، يا از
هامش
( 1 ) عبس - 24