خلاصهء مطالب گذشته
1 . براى حجيت استصحاب سه دليل اقامه شده است : اول آنكه ، استصحاب مفيد ظن و كاشف از واقع است و دوم ، جريان سيرهء عقلاييه بر عمل به استصحاب و سوم ، روايات .
2 . براى حجيت استصحاب به دليل اول نمىتوان تمسك كرد ؛ زيرا مجرد حالت سابق مفيد ظن به بقا نيست و افادهء ظن در برخى موارد به خصوصيت مورد مربوط است ؛ همچنان كه سيرهء عقلاييه بر عمل به استصحاب نيز از آن جهت نيست كه استصحاب طريق ظنى و كاشف از واقع است ، بلكه عمل عقلا به استصحاب بر اساس عادت و الفت است . علاوه بر اين ، اشكال كبروى نيز وارد است ؛ يعنى دليلى بر حجيت چنين ظنى موجود نيست .
3 . براى حجيت استصحاب به دليل دوم نيز نمىتوان تمسك كرد ؛ چون سيرهء عقلاييه بر عمل به استصحاب بر اساس اعتبار استصحاب و حجيت حالت سابق در اثبات بقا نيست ؛ بلكه معمولا عقلا به جهت غفلت از احتمال بر طرف شدن حالت سابق و بر اساس الفت و عادت ، استصحاب را جارى مىكنند و يا در مواردى به بقا اطمينان مىيابند .
4 . دليل عمده براى حجيت استصحاب ، روايات و از جملهء آنها حديث صحيح زراره به نقل از امام صادق عليه السّلام است كه متن آن چنين است : « قال : قلت له : الرجل ينام و هو على وضوء ، أ توجب الخفقة [ ، يعنى چرت ] أو الخفقتان عليه الوضوء ؟ فقال : يا زراره ، قد تنام العين و لا ينام القلب و الأذن ، فإذا نامت العين و الأذن و القلب وجب الوضوء . قلت : فإن حرّك في جنبه شيء و لم يعلم به ؟ فقال عليه السّلام : لا ، حتى يستيقن أنّه قد نام ، حتى يجيء من ذلك أمر بيّن ، و إلّا فإنّه على يقين من وضوئه و لا ينقض اليقين أبدا بالشك ، و لكن ينقضه بيقين آخر » .