تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 320

مساهمون:

ص٣٢٠
وزيران بر سر استرداد اراضى شمالغرب شخصا در رأس نيروئى به منظور مبارزه با عثمانى در 1731 ( 1141 ) رو بمرز حركت كرد و از همدان به تبريز رفت و از آنجا با 18000 نفر عازم تصرف نخجوان و ايروان گشت و با شكست دادن عثمانيها نخجوان را گرفت و تا ( چمپازين ) رفت و نيروى ديگرى از عثمانيان را شكست داد . بعد به ايروان حمله برد ولى كامياب نشد و ناچار شهر را محاصره كرد اما بواسطهء قطع شدن راه خواربار بدست دشمن مجبور شد به تبريز برگردد از آنجا نيز با استماع خبر پيشروى عثمانيان از دو طرف بسوى تبريز آن شهر را هم تخليه كرد و بعد به ابهر رفت پس احمد پاشا فرمانده عثمانى بلامانع پيشروى كرد و همدان را گرفت و درصدد مصالحه با شاه برآمد ، در اين اثنا قاصد ديگرى هم از طرف استانبول براى عقد پيمان صلح در راه بود ولى شاه به خيال اينكه تركها باز سر ستيزه‌جوئى دارند در محل كوريجان جنوب همدان ناگهان مصاف داد و عنقريب بود غلبه جويد ولى سرانجام شكست خورد و عقب‌نشينى كرد و نيروى عثمانى همدان را تصرف نمود . شاه به اصفهان برگشت و بقول محمد محسن مؤلف زبدة التواريخ بار ديگر به عيش‌ونوش پرداخت و در اين اثنا سردار ديگر عثمانى على پاشا پيشروى كرد و خوى و سلماس و مراغه و تبريز را اشغال نمود و از جنوب نيروى سومى به خوزستان تاخت و اهواز را گرفت . بعد از اين وقايع در 10 ژانويه 1723 مذاكرات براى صلح آغاز كرد و منتهى شد به معاهده‌ايكه بموجب آن عثمانيها گنجه و تفليس و گرجستان و شيروان و داغستان را در تصرف خود نگه داشتند . در اين مذاكرات صلح صدر اعظم معروف عثمانى توپال عثمان پاشا مؤثر بود زيرا طرفدار سياست مماشات و مصالحه با ايران بود و گرنه خود سلطان و بعضى وزراى او با اين نظر مخالف بودند تا اينكه در نتيجه اين اختلاف و سعايت حسودان توپال عثمان از صدارت معزول و به حكومت ارض روم و ايروان منصوب شد و از رقباى او على پاشا حكيم اوغلو به منصب صدارت رسيد . توأم با پيمان ايران و عثمانى كه ذكرى از آن رفت پيمان رشت بين ايران و روس در