ولصحيحة زرارة : " رجل نسي القراءة في الأولتين فذكرها في الأخيرتين ؟ فقال : يقضى
القراءة والتكبير والتسبيح الذي فاته في الأولتين في الأخيرتين ولا شى عليه . " 1
وممكن است جواب از اين دو خبر ، مضافا إلى ضعف سند الأولى بحملها على
الاستحباب . ويؤيده ، الحكم بقضاء التكبير والتسبيح الذي لم يقل بوجوبهما أحد مع أنهما لا
يقبلان المعارضة لاطلاقات التخيير . هذا ، مع أن في بعض النسخ ترك قوله : " في الأخيرتين " في
آخر الصحيحة ومعه يمكن ان يكون المراد القضاء بعد الفراغ . وبالجملة الأقوى ، هو التخيير ،
وان كان اختيار الفاتحة أحوط .
سؤال 79 : در حروف يرملون اگر كسى ادغام نمايد بي غنه ، چه صورت دارد ؟ وبر تقدير
لزوم غنه در مثل " مم " و " مما " كه در أصل ادغام شده ، غنه لازم است ، يا نه ؟
جواب : وجوب غنه ، معلوم نيست ، بلكه در دو كلمه ، أصل ادغام هم معلوم نيست ، اگر چه
أحوط است . وبر فرض وجوب غنه ، آن مختص است به چهار حرف از آن .
سؤال 80 : عوام عجم كه أداء حروف از مخارج براي ايشان ميسر نمىشود مگر بعد از
زحمت ومواظبت ، آيا در صورت عدم تعلم مىشود حكم به صحت صلاة ايشان نمود به
واسطه عجز ، يا نه ؟
جواب : أما اگر بالمرة عاجز باشند از تعلم ، نماز ايشان صحيح است . وواجب نيست بر
ايشان حضور جماعت ، اگر متعلق به قرائت باشد . واما با امكان ياد گرفتن ، واجب است بر
ايشان تعلم . وبا ضيق وقت به همان حال نماز كنند صحيح است . بلكه اگر تقصير در تعلم كرده
باشند نيز ، نماز ايشان در ضيق وقت صحيح است . وأحوط در اين صورت با امكان ، حضور
جماعت است ، اگر متعلق به قرائت باشد . وجايز نيست از براي قادر بر تعلم ، نماز در أول
وقت ، مگر آن كه بداند كه تا آخر وقت ياد نخواهد گرفت .
سؤال 81 : در ركعت ثالثه مثلا به جاى تسبيح ، سهوا حمد خواند ، اعاده تسبيحات لازم
است ، يا نه ؟ وبر تقدير لزوم آن ، براي زيادة حمد ، سجدتين سهو لازم است يا نه ؟ وتسبيحات
أربعة يك مرتبه كافى است ، يا نه ؟
هامش
1 . من لا يحضره ج 1 ، صفحه 344 روايت 1003 .