وجوب قبول ساقط شود از صغار . واگر عبارت وصيتنامه ديده شود بهتر است .
سؤال 671 : به حضور حضرت مستطاب اعلم العلماء العاملين وافقه الفقهاء الكاملين آية
الله في العالمين ، حجة الاسلام والمسلمين ، سيد العلماء مولانا الأكرم آقا سيد محمد كاظم
طباطبائى .
شخصي مريض شد ومقتدر أحوال وغنى أموال وواجب الحج والزكاة والخمس
وشبهات ، ولا اعطى شيئا من الحقوق . ودر شدت مرض ، الحاح به مريض مذكور نموديم از
بابت وكالت ، يك مرتبه شنيديم گفت : برادرم وكيل مىباشد . بعد از ربع ساعتي وفات كرد .
وچهار فرزند ذكور دارد . واقرباى ديگر ميت ادعا مىنمايند : آنچه مال أيتام مى باشد از نقدي
وغير نقدي ، فروش شوند وبه دست شخص أميني بدهيم سالم خسارت . وأيضا زوجه ميت
ادعا مىكند از بابت حق مهرى كه در گردن ميت ونقدي كه در ذمتش دارد وهشت يك مال
وخانه . وكيل مىگويد : " به من وصيت نكرده برادرم كه حق زوجه را أداء كنم . ووصيت نكرده
كه ثلث وحج برايش بيرون كنم " . اخوان المؤمنين ، ملتمس به بنده شده اند حضرت
حجة الاسلام را اعلام نمائيم واز بابت ملبوسات وصلاحى كه دارد بيان بفرمائيد .
جواب : بسم الله الرحمن الرحيم
هر گاه معلوم است كه ذمه أو مشغول است به حج وساير حقوق ماليه از خمس ومال امام
عجل الله تعالى فرجه ، يا مظالم يا زكات يا كفارات ، واجب است اخراج قدر معلوم از آنها ، هر
چند وصيت نكرده باشد . وهم چنين اگر معلوم است اشتغال ذمه أو به صلاة وصوم ، واجب
است اخراج واستيجار آنها به قدر معلوم . واگر ورثه كبارند ، بهتر اين است كه بقدرى بدهند كه
يقين به فراغ ذمه أو از هر يك بشود . واگر صغار هم دارد ، بايد ملاحظه صغار بشود وبيش از
قدر معلوم از آنها اخراج نشود . يعنى نسبت به مقدار حق صغار ، اقتصار شود بر قدر معلوم از
مذكورات . والبتة با فرض معلوميت اشتغال ذمه أو ، مسامحه نكنند در تفريغ ذمه أو ، چون در
قبر وحيد وأسير ومنتظر است . خداوند عالم جلت عظمته همه را توفيق عمل به وظايف
شرعيه عطا فرمايد .
سؤال 672 : مولانا حجة الاسلام ! دار أو بستان فيها ثلث للميت مشاع ، والوصي
و