آغاز سال 463 / 1071 به مدينه يورش بردند . اين درست زمانى بود كه ابوالغنائم امير الحاج عراق ، به همراه سپاهى مجهز به حجاز آمده بود . به نظر مىرسد آن سپاه را در اختيار شريف مكه گذاشتند تا از يك طرف به خطبه خواندن براى عباسيان و سلجوقيان ادامه دهد و از سوى ديگر با استفاده از آن سپاه بر مدينه تسلّط يابد و حجاز را تحت رياست خود متحد سازد و در سراسر اين سرزمين به نام عباسيان و سلجوقيان خطبه بخواند . بنابر نقل منابع تاريخى ، شريف مكه ، سپاهى گرد آورد و به مدينه تاخت و بنوالحسين را از آنجا بيرون راند و با تصرّف مدينه ، حرمين را تحت حاكميت خود گرفت . « 1 » بدين ترتيب شريف مكه با تسلط بر مدينه در سال 465 / 1073 توانست به آرزوى خويش برسد . وى در آنجا به نام سلطان سلجوقى ، ملكشاه و قائم عباسى خطبه خواند و امير الحرمين لقب گرفت . « 2 »
بدين ترتيب ، با توجه به اهميت دينى حجاز و قداست آن در نگاه مسلمانان ، عباسيان و سلاجقه توانستند نفوذ خود را به طور غير مستقيم و كمك امراى حجاز در آن سرزمين گسترش دهند و بر آن ديار اشراف پيدا كنند . اشراف كه حكومتى نيمه مستقل در آنجا تشكيل داده بودند ، در ظاهر خود را تابع دولت سلجوقى و خلفاى عباسى معرفى مىكردند . اين تعبيت ظاهرى ، در نام بردن از آنان در خطبه مكه به هنگام موسم حج و
هامش
( 1 ) ابن خلدون ، العبر ، ج 4 ، ص 103 ؛ قلقشندى ، مآثر ، ج 1 ، ص 347 ؛ صبح الاعشى ، ج 4 ، ص 275 ؛ سخاوى ، التحفه اللطيفه ، ج 2 ، ص 466 .
( 2 ) العمرى ، مسالك الابصار ، ج 24 ، برگ 10 ؛ ابن خلدون ، العبر ، ج 4 ، ص 103 ؛ ابن ظهيره ، الجامع اللطيف ، ص 307