نفوذ آنان در حجاز و شامات سخن مىگويد :
كم طائع لك لم تجلب عليه و لم * تعرف لطاعته غير التقى سببا
هذا البشير باذعان الحجاز و ذا * داعى دمشق و ذالمبعوث من حلبا « 1 »
از آنجايى كه شريف مكه ، محمد بن جعفر هاشمى در انديشهء توسعهء قلمرو حكمرانى خويش در حجاز بود و مىخواست چنان كه برخى از اسلاف وى چنين كرده بودند ، مدينه را هم به حكومت خود ضميمه كند ، شمارى از دشمنان فاطمىها نيز او را در اين كار تشويق كردند ، به طورى كه او از يك سو خطبه خواندن به نام فاطميان را متوقف كرد و از سوى ديگر ، مستنصر فاطمى هم به خاطر توجه به حل مشكلات داخلى مصر كه در پى بحران اقتصادى شديد ، موسم به « شدّت مستنصريه » پديد آمده بود ، حجاز را به حال خود رها كرده بود . « 2 » به اين ترتيب ، با توجه به قدرت گرفتن عباسيان و سلجوقيان ، شريف مكه اعلان پيروى از آنان كرده و در مكه به نامشان خطبه خواند . شريف تلاش كرد تا از پيشنهاد سلطان الب ارسلان به امير مدينه مبنى بر اعطاى مبلغ بيست هزار دينار و پنج هزار دينار به صورت ساليانه ، بهرهبردارى كند . عدم قبول اين پيشنهاد توسط امير مدينه آن به معناى آن بود كه وى حاضر نيست رابطهاش را با فاطميان قطع كند و اين چيزى بود كه عباسيان و سلجوقيان حاضر به پذيرش آن نبودند . بنابرين به منظور تحقق هدف شريف مكه براى ضميمه كردن مدينه به قلرو خود ، با كمك سلاجقه و عباسيان سپاهى تدارك شده و در
هامش
( 1 ) ابن اثير ، همان ، ج 4 ، ص 63
( 2 ) ابن خلدون ، العبر ، ج 4 ، ص 103