خطبه به نامشان خوانده مىشد - بايستد .
با ورود سلاجقه به عراق ، دايرهء نفوذ آنان گسترش قافت و سوداى گسترش آن بهسمت شام ، مصر ، مغرب وحجاز - كهمركزمقدّسات اسلامى بود « 1 » - به فكر آنان راه پيدا كرد . در اين دوره ، آنان از نيرو و شوكت بسيار بهرهمند بوده و پس از يكپارچه كردن عراق با ايران و خراسان ، به سمت آسياى صغير و بلاد شام رفتند . به همين ترتيب ، نفوذ خود را در حجاز گسترش دادند كه موضوع نوشتهء حاضر است . همچنين در يمن و عمان نيز به نام سلاطين سلجوقى خطبه خوانده مىشد . « 2 » اينها همه بخشى از طرحى بود كه براى يكپارچه كردن جزيرة العرب و ضميمه ساختن آن به محدودهء نفوذ دولت سلجوقى - هرچند به صورت ظاهرى - انجام مىشد . از آنجا كه اقدامات آنان با منافع خلافت عباسى هماهنگ بود و سلجوقيان براى بازگرداندن سيادت خلفا بر سرزمينهايى همچون حجاز كه در گذشته زير سلطهء آن بود ، تلاش مىكردند ، عباسيان نيز از اقدامات سلجوقيان حمايت كرده و آن را سبب عزّت اسلام و مسلمين مىدانستند .
وضعيت دولت فاطمى
مشكلات دولت فاطمى در ميانهء قرن پنجم هجرى ( يازدهم ميلادى ) ، در پى بحرانهاى اقتصادى پياپى كه از سال 444 در سرزمينهاى تحت
هامش
( 1 ) . ابن اثير ، كامل ، ج 9 ، ص 609 ؛ ابن عمرانى ، الانباء ، ص 189 ؛ ابن جوزى ، منتظم ، ج 8 ، ص 164 ؛ سبكى ، طبقات الشافعيه ، ج 5 ، ص 249
( 2 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 70 ؛ ابن خلكان ، وفيات ، ج 5 ، ص 285 ؛ قلقشندى ، مآثر ، ج 2 ، ص 3