بدين ترتيب ، طغرل در رأس يك سپاه بزرگ ، تحت عنوان محافظت از استقلال قائم خليفهء عباسى ، وارد بغداد شد و مورد استقبال و تكريم وى قرار گرفت . « 1 » طغرل اولين سلطان سلجوقى بود كه وارد عراق شد « 2 » و قائم را از مشكلاتى كه با آن روبرو بود ، نجات داد . مهمترين اين مشكلات ، تسلط امراى آل بويه و فتنهء بساسيرى بود كه از اطاعت عباسيان خارج شده و عراق را براى مدت يكسال ، تابع دولت فاطمى كرده بود . « 3 » بدين ترتيب خطر فاطميان از ميان رفت و دعوت آنان در عراق منقطع شد .
در اين هنگام ، قائم عهدى براى طغرل نوشت و « سلطه » را به سلطان سلجوقى واگذار كرد تا قدرت سياسى سلطان سلجوقى را مشروعيت ببخشد . خليفه او را « شاهنشاه ملك الشرق و الغرب » ناميد . « 4 » اين امر سبب بالا رفتن موقعيت دينى و سياسى خلافت عباسى در نگاه مسلمانان و استوارى خلافت و بازگشت بخشى از قدرت و هيبت از دست رفتهء آن شد . نتيجه آن شد كه خلافت در دوران طغرل ، آلب ارسلان و ملكشاه ، توانست در برابر برخى از دشمنان سنتى خود و نيز دشمنان مذهبىشان ، فاطمىها - كه خلافت عباسى را در مركزيت آن مورد تهديد قرار داده و
هامش
( 1 ) . ابن اثير ، كامل ، ج 9 ، ص 610 ؛ رايس ، السلاجقه ، ص 28
( 2 ) . اربلى ، خلاصه ، ص 265 ؛ ابن دقماق ، الجوهر الثمين ، ج 1 ، ص 193
( 3 ) . خطيب بغدادى ، تاريخ بغداد ، ج 9 ، ص 402 ؛ قضاعى ، عيون المعارف ، نسخه خطىدارالكتب قاهره ، ش 1779 تاريخ ، برگ 137 ؛ ابن صيرفى ، الاشاره الى من نال الوزاره ، ص 45 - 44 ؛ ابن جوزى ، منتظم ، ج 8 ، ص 194
( 4 ) . ابن عمرانى ، الانباء ، ص 192 ؛ بنگريد : ابن جوزى ، منتظم ، ج 8 ، ص 233 ؛ ابن كثير ، البدايه ، ج 12 ، ص 72 ؛ باسيه ، سلاجقه ( دايره المعارف الاسلاميه ) ، ج 12 ، ص 27