كعبه ، با خود بردند . « 1 » بدين ترتيب محمد بن جعفر ، در مكه حاكميت يافت . به نظر مىرسد كه در اين وقت ، آل مهنّا - از سادات حسينى مدينه - نيز توانستند دولت خود را در مدينه حفظ كرده و استقلال خويش را به دست آورند . « 2 »
محمد بن جعفر ، كه حكومت خويش را با ذكر نام مستنصر فاطمى در خطبه آغاز كرده بود ، پس از چندى روش خود را تغيير داد و به نام قائم عباسى خطبه خواند ( 454 / 1062 ) و به دشمنى تمام عيار با فاطميان روى آورد . امير مدينه هم به پيروى از او چنين كرد . « 3 » زمانى كه مستنصر فاطمى دريافت حجاز از دست رفته و بر منابر آنجا نام عباسيان ذكر مىشود ، تلاش خود را در جهت باز گرداندن وضعيت قبل آغاز كرد و بر آن شد كه نفوذ عباسيان را در حجاز از ميان ببرد . وى براى اين كار ، از حاكم يمن ، على بنمحمد صُليحى كه بهطور كامل تابعيت دولت فاطمى را پذيرفته بود ، استمداد كرد . « 4 » حاكم يمن كه آرزوى گسترش قلمرو خود به خارج از حدود
هامش
( 1 ) . فاسى ، شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 310 ؛ ابن فهد ، اتحاف ، ج 2 ، ص 468 ؛ مقريزى ، اتعاظ ، ج 2 ، ص 268 ، 269 ؛ بامخرمه ، تاريخ ثغر عدن ، ص 161 ؛ ماجد ، ظهور ، ص 229
( 2 ) . ماجد ، ظهور ، ص 228
( 3 ) . عمرى ، مسالك الابصار ، ج 24 ، برگ 10 ب ؛ ابنخلدون ، همان ، ج 4 ، ص 103 - 102
( 4 ) . على بن محمد بن على بن يوسف بن عبدالجبار صليحى ، پدرش يك قاضى سنىبود كه در شهر حراز مىزيست و فرزندش را به سليمان بن عبداللَّه رواحى سپرد تا او را تعليم دهد . وى فرزند او را اسماعيلى مذهب كرد و داعى آنان در يمن شد . وى توانست بر يمن مستولى شده آن را متحد ساخته و به نام مستنصر عباسى خطبه بخواند . منطقه تحت سلطه وى تا سواحل اقيانوس هند و عمان و مكه رسيد و خلفاى فاطمى روى اين دولت به عنوان داعى اصلى آنان در جزيره العرب و منبعى براى دولتشان تكيه مىكردند . بنگريد : ابن خلكان ، وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 411 ج 415 ؛ خزرجى ، العسجد المسبوك ، تصوير نسخه خطى موجود نزد مؤلف ، ص 56 ج 60 ؛ همدانى ، الصليحيون ، ص 88 ج 92 ؛ عبدالغنى ، همان ، ص 428 - 427