گرفتن آن حلال است يا نه ؟ وبعد از آن كه گرفت آيا آن شخص دهنده استرجاع
مىتواند كرد يا نه ؟
جواب : آنچه در بادي نظر به گمان حقير مىرسد آن است كه اگر شرط را در ضمن
عقد نكاح در آورند ( أعم از آن كه دختر شرط كند يا ولى بر فرض ولايت ) 1 حلال ولازم
خواهد بود . به جهت آن كه شرط مشروع است ومنعى از براي آن نمىدانم . واگر شرط
نكند نيز ظاهر حليت است مادامى كه پشيمانى زوج ظاهر نشده است . واگر بعد از
نزويج پشيمان شود وخواهد كه به آنچه داده رجوع كند ، آنچه از آن مال موجود باشد
مىتواند استرداد كند . به جهت آن كه به عقد لازمى منتقل نشده وبر ملك سابق باقي
است .
واين از بابت هبه معوضه نيست ، به جهت آن كه عوض بضع به غير صداق چيزى
نيست ، واين كه داخل صداق نيست ودر هبه معوضه اقباض از طرفين تا نشود لزوم
ندارد ، پس نتوان گفت كه اينجا ، عوض ، رضا وقبول ولى ، است نه دختر وبضع آن ، تا
بگويد كه اين پول را دادم ورضاى ولى را گرفتم
بلكه اين داخل هديه ( مصانعه ) و ( مكافات ) نيز نخواهد بود . وهم چنين در تحت
هيچ يك از عقود نيست . واين مانند ( اباحه ) است . وتسليط غير است بر مال خود .
وظاهر اين است كه مجرد تصرف بلكه تبديل عين به شيئى ديگر منشأ لزوم نمىشود ،
ورجوع به هبه آنها مىتوان كرد ، وهم چنين به نما موجود . بلى اگر تلف بالمرة شده است
ديگر دليلي بر رجوع به آن نيست . واز اين سخن غفلت نكنى در صورتي كه ملكي در
ذمه خريده باشد وبعد از آن اين پول را در قيمت بدهد كه اين هم بدل عين است
ومىتوان استرداد كرد . به جهت آن كه آن ملك بدل آن پول نيست ، بلكه بدل ، آنچه كه در
ذمه مشترى بود ، مىباشد .
192 : سؤال : پدرى از براي پسر خود دختر بالغه [ اى ] را ولايتا عقد نموده . وبعد از
آن ، پسر آن دختر را قبل از دخول طلاق داده . آيا پدر مىتواند آن دختر را بگيرد يا نه ؟
جواب : معقوده پسر بر پدر حرام است . هر چند دخول نكرده باشد .
193 : سؤال : هر گاه والد زوج عيني را ( مثل ملكي يا باغي ) از مال خود داخل مهر
هامش
1 : وهمين طور است اگر بر أساس وكالت از طرف دختر باشد .